۱۰:۱۶ - ۱۲ شهريور ۱۳۹۶ - 03 September 2017
کد خبر: ۴۶۴۸۹
«صما» بررسی می‌کند:
صما- حرکت و جابه جایی شهروندان در سطح شهرها به ویژه شهرهای بزرگ، امروزه با معضلات زیادی روبه رو است و در کلان شهرها مردم برای جابه جایی از یک نقطه شهر به نقطه دیگر باید زمان زیادی را صرف کنند و سختی بسیاری را متحمل شوند.

به گزارش «صما» اگرچه طی چند سال اخیر با پیشرفت مترو در کلان شهری مثل تهران این وضعیت به نسبت سال های گذشته بهبود چشمگیری پیدا کرده، اما همچنان در این بخش مشکلات و مسائل زیادی وجود دارد.

در حال حاضر به دلیل کمبود امکانات حمل و نقل ریلی، روزانه فقط در کلان شهرها میلیون ها نفر بین حومه و داخل شهر توسط خودرو تردد می کنند. به طوری که آخرین بررسی ها درخصوص شهر تهران نشان می‌دهد؛ روزانه یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر وارد شهر تهران شده و از آن خارج می‌شوند که سهم ریل از این رقم تنها ۴ درصد بوده و بیشتر جابه جایی‌ها با خودرو انجام می‌شود.

تبعات غفلت از توسعه حمل و نقل در حومه

بر پایه این گزارش، از آنجایی که در کلان شهر تهران، حمل و نقل ریلی بیشتر معطوف به حمل و نقل ریلی درون ‌شهری یا مترو بوده است، توسعه حمل و نقل در حومه مورد توجه جدی قرار نگرفته است. به همین دلیل این موضوع تبعات زیانبار بسیاری از جمله افزایش ترافیک، آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت و مسائل زیست محیطی را به دنبال داشته است.

در همین راستا، هدف وزارت راه و شهرسازی دولت دوازدهم این است که استفاده از حمل‌ و‌ نقل ریلی وارد زندگی مردم شود و اولین انتخاب مردم پس از خروج از منزل، برای جابه جایی در سطح شهرها و حومه شهرها، انتخاب حمل‌ و‌ نقل ریلی به جای حمل‌ و‌ نقل خودرویی باشد.

در همین رابطه وزیر راه و شهرسازی با انتقاد از سهم 10 درصدی حمل و نقل مسافر در بخش ریلی در مقایسه با بخش جاده ای، شهرسازی ریل‌پایه را اولویت اول وزارت راه و شهرسازی دولت دوازدهم در بخش راه و حمل و نقل عنوان کرده و گفته است: حمل ‌و ‌نقل در کشور خودرومحور بوده و حمل و نقل ریلی در حاشیه قرار گرفته است و تا زمانی که نظام خودرومحور در این بخش حاکم باشد، نتیجه‌ آن تنزل کیفیت زندگی و دشواری در امکان جابه‌جایی و حرکت خواهد بود.

اهدافی که شهرسازی ریل پایه دنبال می‌کند

به این ترتیب، به تازگی بحث راه آهن حومه ای برای اولین بار در ایران از سوی وزارتخانه راه و شهرسازی مطرح و با هدف تبدیل حمل و نقل بین حومه و مرکز کلانشهرها به ریل، در برنامه ششم تصویب شده است. به عبارتی تبدیل خودرومحوری به حمل و نقل محوری و یا شهرسازیریل پایه، سیاست اول وزارت راه در دولت دوازدهم است تا از این طریق شاهد یکپارچگی حمل و نقل درون شهری و برون شهری و تسهیل تردد مردم از مرکز شهر به حومه و بالعکس باشیم.

تشویق مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی و کاهش ترافیک در کلانشهرها چه در داخل شهر و چه در حومه این شهرها، از اهداف مهم توسعه شهری ریل پایه است. البته در این میان صرفا توسعه حمل و نقل ریلی بدون اینکه محل قرارگیری ایستگاه‌ها مورد توجه جدی قرار بگیرد، مشکل خاصی را حل نمی کند. درواقع ایستگاه ها باید در نقاطی از شهرها قرار بگیرند که مردم به راحتی امکان دسترسی به آن مناطق را داشته باشند.

توسعه حمل و نقل ریلی و ساخت ایستگاه های مناسب در داخل کلانشهرها از مولفه های مهم شهرهای ریل پایه است که می تواند حمل و نقل عمومی را همگانی کند. در شهرهای ریل پایه باید خطوط مناسب در داخل شهرها طراحی شود؛ به نحوی که مردم از طریق ایستگاه های متعدد بتوانند در مناطق خود تردد کنند.

ضعف مدیریت برای توسعه حمل و نقل یکپارچه

به عبارتی حمل و نقل ریلی درون شهری، حومه‌ای و برون شهری باید به یکدیگر اتصال و پیوند داشته باشند و نقاط اتصال این سه در مراکز شهرها واقع شده باشد تا دسترسی مردم به نقاط دلخواه بدون نیاز به استفاده از خودروهای شخصی میسر شود و این همان موضوعی است که از آن به عنوان حمل و نقل ترکیبی یاد می شود. اما تاکنون این امر مهم به علت نبود مدیریت مناسب در بخش حمل و نقل درون شهری و برون شهری محقق نشده است.

یکی از برنامه‌های مدیریت شهری روز دنیا در کلان شهرها، بهره‌گیری از حمل و نقل ریلی است. در کشورهای دنیا، شهرهای ریل پایه یکی از راهکارهای حل معضلات ترافیک شهری هستند و هم اکنون در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان، توسعه حمل و نقل همگانی با اتصال حمل و نقل برون و درون شهری به وسیله اتوبوس و یا قطار انجام می شود.

برای نمونه در شهری مثل پاریس هفت ایستگاه بزرگ راه آهن برون شهری و تعدادی ایستگاه فرعی در داخل شهر به شهروندان خدمات می دهد تا مردم بتوانند به سهولت از مناطق مختلف پاریس به حومه این کلانشهر رفت و آمد کنند. در شهر لندن نیز 18 ایستگاه راه آهن وجود دارد و در شهر برلین هم با ساخت بزرگترین ایستگاه راه آهن اروپا در سال 2006 و با اتصال آن به مترو برلین، مردم این شهر توانستند در این شهر و حومه آن به راحتی تردد کنند.

از همین رو در پایتخت هم به لحاظ اینکه با گذشت 40 سال هنوز شاهد معضل ترافیک در تهران هستیم، تنها راهکار برون رفت از این شرایط، یکپارچه شدن حمل و نقل عمومی در داخل و خارج از شهر است.

نقش مدیریت شهری در توسعه حمل و نقل ریلی

اما آنچه مسلم است توسعه شهرهای ریل پایه و تامین منابع مالی مورد نیاز خطوط ریلی در خارج از شهرها، صرفا توسط وزارت راه و شهرسازی و بدون همکاری شهرداری‌ها عملی و ممکن نیست و باید در این زمینه تمام شهرداری های کلانشهرها با راه آهن همکاری کنند.

براساس مطالعات صورت گرفته، امروزه ۸۶ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از آلایندگی وسایل حمل و نقل عمومی است و این در حالی است که میزان آلودگی ناوگان ریلی در مقایسه با حمل‌ و نقل جاده‌ای، در این کلان ‌شهر كمتر از ۰.۳ درصد خواهد بود.

طبق مطالعات انجام شده، سالانه بیش از ۴ هزار نفر در پایتخت بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند و بدون شک در چنین شرایطی توسعه و تحقق شهرسازی ریل ‌پایه، تنها راه رهایی از معضل آلودگی هوا و همچنین ترافیک است.

هزینه‌‌های گزاف ناشی از عدم استفاده از قطار در سفرهای برون شهری و درون شهری، مؤید این مطلب است كه توسعه ریل و ایجاد آن در شرایط فعلی، تنها جایگزین مناسب برای پرداخت كمترین هزینه جانی و مالی ناشی از آلودگی‌ است.

از همین رو برای برطرف کردن آلودگی و کاهش ترافیک، حمل و نقل ریلی باید در سه حوزه درون‌ شهری، حومه‌ای و بین شهری توسعه یابد و این برنامه، علاوه بر وزارت راه و شهرسازی، باید جزو اولویت های مدیریت شهری تهران هم قرار گیرد تا از این طریق، علاوه بر رفع آلودگی، از میزان ترافیک نیز کاسته شود.

انتهای پیام/

کد خبر: 0224

نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar