۱۰:۴۸ - ۲۱ آبان ۱۳۹۶ - 12 November 2017
کد خبر: ۴۷۵۹۱
«صما» گزارش می‌دهد:
صما- اخیرا معاونت پژوهش‌های زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی تحت عنوان «بررسی عملکرد وزارت راه و شهرسازی در دولت یازدهم در بخش حمل‌ونقل» منتشر کرده که به بررسی مهم‌ترین مشکلات پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل چهارگانه کشور پرداخته است.
چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

به گزارش «صما» بر اساس این گزارش با در نظر گرفتن عملکرد این بخش در دولت یازدهم می‌توان گفت مهم‌ترین مشکلات حوزه حمل‌ونقل عبارت‌اند از توسعه نامتوازن بخش حمل‌ونقل در کشور، عدم رشد بهره‌وری سرمایه، افزایش عمر ناوگان به‌ویژه در بخش ریلی، هوایی و دریایی، تأثیرپذیری بخش حمل‌ونقل از قیمت‌گذاری انرژی و سرایت به سایر بخش‌ها، مشکل تأمین مالی طرح‌ها و پروژه‌های راهبردی حوزه حمل‌ونقل، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل و عقب‌افتادگی فناورانه و ...

حمل‌ونقل جاده‌ای

بر اساس گزارش فوق در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای طول آزادراه‌های کشور در سال 1391 یعنی سال پایانی دولت دهم، 2185 کیلومتر بوده که در سال 1392 به 2203 کیلومتر و در سال 1393 به 2401 کیلومتر افزایش‌یافته، اما در سال‌های 1394 و 1395 افزایشی نداشته است. به‌این‌ترتیب در طول دوره چهارساله دولت یازدهم طول آزادراه‌های کشور حدود 216 کیلومتر افزایش پیداکرده و رشد متوسط سالیانه‌ای معادل 3/2 درصد داشته است.

همچنین طول بزرگراه‌های کشور در سال پایه (1391) 12969 کیلومتر بوده که در سال‌های 1392 تا 1395 به ترتیب به 14155، 14488، 15462 و 16627 کیلومتر رسیده است. به‌طوری‌که می‌بینیم طول بزرگراه‌های کشور در دوره چهارساله، با مجموع افزایش 3658 کیلومتر، رشد متوسطه سالیانه‌ای معادل 4/6 درصد را به خود اختصاص داده است.

بر اساس همین آمارها میزان کل کالای جابه‌جاشده طبق آمار موجود، در طول دوره بررسی از 611 میلیون تن در ابتدای دوره، به 547 میلیون تن در انتهای دوره، کاهش‌یافته است؛ به‌عبارت‌دیگر، با کاهش 64 میلیون تن طی دوره، دارای رشد متوسط سالیانه 7/2- درصد بوده است. و تعداد کل مسافر جابه‌جاشده در سطح کشور (سفرهای عمومی) نیز طی دوره موردبررسی همواره روند کاهشی داشته، به‌طوری‌که از 416 میلیون نفر در ابتدای دوره به 217 میلیون نفر کاهش پیداکرده است به‌عبارت‌دیگر طی دوره چهارساله دولت یازدهم، 145 میلیون نفر از تعداد مسافرانی که با ناوگان عمومی مسافرت کرده‌اند، کاسته شده است. روند کاهشی این تعداد با نرخ متوسط سالیانه 1/10- درصد اتفاق افتاده است.

چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

حمل‌ونقل ریلی

در بخش حمل‌ونقل ریلی، طول خطوط اصلی ریلی در سال 1391 نزدیک به 10233 کیلومتر بوده است که در سال 1392 به 10407 کیلومتر، در سال 1393 به 10376 کیلومتر، در سال 1394 به 459 کیلومتر و در سال 1395 به 10475 کیلومتر رسیده است. به‌طوری‌که مشاهده می‌شود در پایان سال 1392 یعنی سال اول دولت یازدهم، طول خطوط اصلی راه‌آهن، 184 کیلومتر افزایش داشته، اما در سال 1393 نه‌تنها افزایش نداشته، بلکه با کاهش 31 کیلومتری مواجه شده است و در سال 1394 حدود 83 کیلومتر و در سال 1395 حدود 16 کیلومتر افزایش خطوط اصلی در عملکرد بخش ریلی مشاهده می‌شود. به‌این‌ترتیب طی دوره چهارساله (1395-1392) خطوط اصلی ریلی در کشور 252 کیلومتر افزایش‌یافته است. به‌عبارت‌دیگر توسعه خطوط اصلی ریلی، سالیانه به‌طور متوسط حدود 6/0 درصد رشد داشته است. این مقدار با اهداف تعیین‌شده فاصله زیادی دارد.

همچنین در آمارهای ارائه‌شده تعداد کل لکوموتیوها در سال 1391 برابر 778 دستگاه بوده است که در سال‌های 1392 تا 1395 به ترتیب به 821، 901 و 915 دستگاه افزایش پیداکرده است. به‌این‌ترتیب رشد متوسط سالیانه تعداد کل لکوموتیوها 1/4 درصد بوده است. تعداد واگن‌های باری نیز در سال 1391 برابر 22230 دستگاه بوده که تا سال 1395 به 24089 دستگاه افزایش پیداکرده است. درواقع طی دوره چهارساله تعداد 1859 دستگاه واگن باری به ناوگان ریلی کشور اضافه‌شده که حاکی از رشد متوسط سالیانه 2 درصدی است.

چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

حمل‌ونقل دریایی

بر اساس این گزارش ظرفیت کانتینری بنادر بازرگانی در سال 1391 برابر 6/4 میلیون TEU بوده که در سال 1393 به 9/4 میلیون TEU رسیده است در سال 1394 افزایش کانتینری در حد صفر بوده و همان 9/4 میلیون TEU ثبت‌شده است و در سال 1395 به 2/5 میلیون TEU افزایش پیداکرده است. بنابراین می‌توان گفت عملکرد متوسط سالیانه در افزایش ظرفیت کانتینری حدود 150 هزار TEU و حدود 1/3 درصد است. همچنین اطلاعات و آمار موجود نشان می‌دهد که ظرفیت پایانه‌های مسافربری دریایی بنادر کشور در پایان سال 1391 معادل 14 میلیون نفر بوده است که در سال 1395 به 8/22 میلیون نفر رسیده است. به عبارت بهتر، ظرفیت مسافری بنادر کشور طی دوره چهارساله 1392 تا 1395، سالیانه به‌طور متوسط حدود 13 درصد افزایش پیداکرده است.

چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

حمل‌ونقل هوایی

بر اساس همین گزارش تعداد ناوگان هوایی کشور که در اختیار شرکت‌های خصوصی و دولتی قرار دارد در سال 1391 برابر 223 فروند بوده که در سال 1395 به 277 فروند رسیده است. به عبارتی طی سال‌های 1392-1395 تعداد ناوگان کشور 54 فروند افزایش‌یافته است که رشد متوسط سالیانه 6/5 درصد را نشان می‌دهد. همچنین از کل تعداد ناوگان هوایی کشور در سال 1391 تعداد 132 فروند فعال بوده که طی دوره چهارساله 1392-1395 این تعداد به 180 فروند رسیده است که رشد متوسط سالیانه حدود 8 درصد را نشان می‌دهد. مقایسه تعداد کل ناوگان هوایی با تعداد ناوگان هوایی فعال نشان می‌دهد که تعداد زیادی از ناوگان هوایی کشور غیرفعال است. آمار موجود نشان می‌دهد که در سال 1391 حدود 59 درصد ناوگان هوایی فعال بوده است که این نسبت در پایان سال 1395 به 65 درصد افزایش پیداکرده است.

چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

حوزه حمل‌ونقل با مشکلات متعددی روبه‌رو است که مهم‌ترین آن عبارت‌اند از: عدم رشد بهره‌وری سرمایه، افزایش حقوق ناوگان به‌ویژه در بخش ریلی، هوایی و دریایی، تأثیرپذیری بخش حمل‌ونقل از قیمت‌گذاری انرژی و سرایت به سایر بخش‌ها، مشکل تأمین مالی طرح‌ها و پروژه‌های راهبردی حوزه حمل‌ونقل و توسعه نامتوازن بخش حمل‌ونقل در کشور.

چالش‌های پیش‌روی توسعه حمل‌ونقل در کشور/ عملکرد حمل‌ونقل چهارگانه طی یک دوره سه‌ساله+ جدول

از بررسی شاخص‌های مورد اشاره در این گزارش چنین بر می‌آید که در حمل‌ونقل جاده‌ای طی دوره چهار ساله گذشته گرچه زیرساخت بهبود پیدا کرده، اما ناوگان چه از نظر تعداد و چه از نظر طول عمر اوضاع مناسبی ندارد. به طوری که تعداد ناوگان کاهش یافته و در اجرای برنامه کاهش سن ناوگان هم توفیقی حاصل نشده است. از طرفی بهره‌برداری از شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای نیز؛ هم از نظر مسافر و هم از نظر حمل بار کاهش یافته است. ضمن اینکه ترانزیت جاده‌ای نیز کاهش چشمگیری (27 درصد) داشته است.

حمل‌ونقل ریلی که بر اساس سیاست‌های کلی نظام دارای اولویت شمرده شده و بر اهمیت آن تاکید شده است. بر خلاف وعده وزیر راه و شهرسازی مبنی بر «افزایش بهره‌وری تا دو برابر وضع موجود» طی چهار سال گذشته توسعه در حد انتظاری نداشته است به‌ویژه اینکه در جذب مسافر عملکرد ضعیفی داشته و حدود 17 درصد طی دوره مذکور با کاهش مسافر روبه‌رو بوده است، اما در بهسازی خطوط موجود عملکرد نسبتاً خوبی مشاهده می‌شود.

در حوزه حمل‌ونقل دریایی، نقطه قوتی که مشاهده می‌شود مربوط به بُعد مسافری آن است به طوری که طی دوره چهار ساله ظرفیت مسافری 63 درصد و تعداد مسافر جابه‌جا شده حدود 65 درصد رشد داشته است. ظرفیت اسمی و کانتینری بنادر هم افزایش نسبتاً خوبی نشان می‌دهد، اما از نظر حمل کالا، عملکرد ضعیف بوده و از ظرفیت‌های موجود استفاده بهینه به عمل نیامده است.

انتهای پیام/

کدخبر:0227


نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar