۱۳:۳۰ - ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ - 19 June 2018
کد خبر: ۴۹۸۷۷
«صما» بررسی می‌کند:
«پیشگیری از جابه جایی بی‌رویه جمعیت» در حالی به عنوان یکی از سیاست‌های مهم طرح بازآفرینی شهری اعلام می‌شود که در این زمینه مباحث متعددی مطرح است.

تاثیرات طرح بازآفرینی شهری بر جابه‌جایی جمعیت/ رشد حاشیه‌نشینی، مغفول در نوسازی بافت فرسودهزیست پذیری پایین و افت کیفیت زندگی در شهرها، دو چالش مهم نظام توسعه شهری است که بدون شک این چالش‌ها در حوزه شهرسازی باعث ایجاد مشکلاتی همچون فقر شهری و قطبی شدن، گسترش آسیب‌های اجتماعی، بحران زیست محیطی، ایمنی و تاب‌آوری پایین شهرها در برابر بلایا، ناکارآمدی نظام جابه‌جایی و حمل‌و نقل، بحران هویت و بی‌توجهی به ارزش‌ها شده و در حوزه معماری نیز تبعاتی مانند کالایی شدن، بحران هویت و ضعف نظام آموزش معماری و مهندسی ساختمان را به همراه دارد.

در این راه دولت طرح بازآفرینی شهری را جزو اولویت های خود در بافت های فرسوده قرار داده تا از این طریق شاهد بازآفرینی، شکوفایی و ارتقای کیفیت زندگی در شهرها باشیم.

اهداف برنامه ملی بازآفرینی شهری

به گزارش «صما» برنامه ملی بازآفرینی شهری، نقشه راهی است که با توجه به تجربیات سه دهه گذشته در حوزه بازآفرینی بافت‌های فرسوده نوشته شده و قرار است با راهبری شرکت بازآفرینی شهری و همکاری منسجم همه دستگاه‌ها اجرایی شود تا مانند طرح‌های قبلی با شکست‌ مواجه نشود.

بر این اساس ارتقای بهره‌وری شهر، حفظ بافت‌های تاریخی، جلوگیری از توسعه افقی شهر، مقاوم‌سازی در برابر زلزله‌های احتمالی، پیشگیری از جابه جایی بی‌رویه جمعیت، ایجاد عدالت اجتماعی، مقابله با فقر، خدمت‌رسانی مطلوب و لزوم پاسخگویی مدیریت، از دلایل ضرورت بازآفرینی است که این مهم در استان‌های کشور با بهره‌مندی از ظرفیت‌های موجود ابلاغ شده و در دستور کار قرار گرفته است.

به گفته آخوندی، طرح بازآفرینی شهری یکی از برنامه‌های اصلی دولت در برنامه ششم است. بر این اساس یکی از اهدافی که وزارت راه و شهرسازی از اجرای طرح بازآفرینی شهری پیگیری می‌کند، آن است که جمعیتی که در این بافت‌ها زندگی می‌کنند، امکان جابه جایی را نداشته و در همین محلات و بافت‌ها زندگی کنند. بنابراین باید در اجرای پروژه‌های بازآفرینی امکان ارتقای زندگی برای این افراد باید فراهم شود. درواقع با توجه به رویکرد ارتقای کیفیت زندگی، نوسازی و بازآفرینی شهری بافت‌ها و محلات فرسوده باید به سمتی حرکت کنند که ساکنان آنها شروع به بازآفرینی محله زندگی خود کنند.

اما «پیشگیری از جابه جایی بی‌رویه جمعیت» در حالی به عنوان یکی از سیاست‌های مهم طرح بازآفرینی شهری اعلام می‌شود که در این زمینه مباحث متعددی مطرح است. اینکه اجرای این طرح چه تاثیراتی در جابه جایی جمعیت و یا جلوگیری از آن خواهد داشت، پرسشی است که از جنبه‌های مختلفی باید مورد بررسی و ارزیابی کارشناسانه قرار گیرد.

مهاجرت معکوس به مناطق فرسوده، حاصل بازآفرینی شهری

در همین رابطه عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سوال معتقد است: اصولا یکی از عوارضی که بافت‌های فرسوده دچار آن هستند، این است که تعلق‌ خاطر مالکان این بافت‌ها به این بافت‌ها کم است و به همین دلیل شروع به مهاجرت کردن از این مناطق و خارج شدن از آنها می‌کنند.

سیدکمال الدین شهریاری در گفت و گو با «صما» ادامه داد: بنابراین متاسفانه این بافت‌ها محلی برای استقرار کارگران فصلی، مهاجران روستایی و افراد مجردی می‌شود که از شهرستان‌ ها برای کار می‌آیند و کیفیت زندگی در این بافت‌ها به قدری کاهش پیدا می‌کند که تبدیل به مراکزی برای جرم و اعتیاد و فساد می‌شود.

وی همچنین تصریح کرد: با این حساب اگر به بافت‌های فرسوده رسیدگی نشود، این بافت‌ها ساکنان اصلی خود را از دست می‌دهند و حیات طیبه در این بافت‌ها از بین می‌رود.

این نماینده مجلس با بیان اینکه احیا و بازآفرینی بافت‌های فرسوده باعث رجعت دوباره و مهاجرت معکوس به این بافت‌ها می‌شود، گفت: با احیا و بازآفرینی بافت‌های فرسوده، جمعیت این بافت ها دوباره تمایل برای سکونت در این مناطق پیدا می کنند. به این ترتیب زندگی دوباره جریان پیدا می‌کند و تعاملات اجتماعی و سرزندگی به قلب شهرهای فرسوده برمی‌گردد.

افزایش حاشیه ‌نشینی، از تبعات بازآفرینی

به گزارش «صما» این اظهارات در حالی مطرح می شود که دبير شوراي گروه شهرسازي جامعه مهندسان مشاور به موضوع مغفولی در طرح بازآفرینی شهری اشاره می کند.

سهراب مشهودی در گفت و گو با «صما» با اشاره به اینکه برخلاف تصورات موجود، تمامی ساکنان بافت های فرسوده را مالکان تشکیل نمی دهد و بخش قابل توجهی از جمعیت ساکن در این مناطق جزو مستاجران هستند، بر این باور است که اجرای این طرح و نوسازی این مناطق منجر به آوارگی این گروه از مستاجران و راندن آنها به حاشیه شهرها خواهد شد.

این كارشناس مسكن و شهرسازي با اشاره به نحوه جابه‌جایی جمعیت از طریق بازآفرینی شهری، در این زمینه توضیح می دهد: اجرای این طرح تمام مستاجران را از بافت مرکزی شهرها بیرون می‌راند. چون این مستاجران دیگر قادر نخواهند بود که با همان قیمت قبلی در این مناطق مسکن اجاره کنند و به همین دلیل این افراد معمولا حاشیه‌نشین می شوند.

به عقیده مشهودی، افزایش حاشیه ‌نشینی از تبعات اجرای طرح بازآفرینی شهری است و باعث می شود تا زندگی این گروه از مستاجران بدتر ‌شود. یعنی آنها به ناچار از سکونت در مراکز شهرها و قلب شهرها و از بودن در نزدیکی محل کار و خدمات شهری محروم و ناچار می شوند به مناطق حاشیه‌نشین شهرها مهاجرت کنند. بنابراین این امر ضمن افزایش حاشیه ‌نشینی و آسیب‌های اجتماعی، سختتر شدن زندگی و دوری از محل کار و محروم شدن از خدمات و امکانات شهری را برای آنها به دنبال دارد.

حاشیه نشینی امروز، پیامد بی‌تدبیری گذشته

بر اساس این اظهارات، وقوع چنین اتفاقی آن هم در شرایطی که حدود ۲۰ میلیون نفر از جمعیت کشور در حاشیه‌شهرها زندگی می‌کنند، به معنی افزایش و گسترش حاشیه‌نشینی در کشور است.

به گفته کارشناسان، در حال حاضر اجرای دقیق و صحیح قوانین در حوزه حاشیه نشینی مورد توجه قرار نمی گیرد و این در حالی است که جمعیت حاشیه نشین، علاوه بر قرارگیری در موقعیت خطر، می توانند مسبب ایجاد تهدید و بحران نیز باشند.

به گزارش «صما» گاهی غفلت از برخی مسائل این چنینی که ظاهرا چندان مهم جلوه نمی کند، مشکلات بزرگی را در آینده رقم می زند. از این روست که همواره کارشناسان در اجرای طرح های مهم شهری بر لزوم بررسی همه جانبه ابعاد و زوایا تاکید می کنند تا غفلت از یک موضوع جزئی مسائل عمده ای را به بار نیاورد. همانطور که حاشیه نشینی های امروز پیامد بی‌تدبیری ها، عدم نظارت و کنترل درست از طرف متصدیان امر در سال های گذشته بوده است.

آب، محور اصلی جابه جایی جمعیت

اما در این بین رییس سابق جامعه مهندسان مشاور ایران به موضوعات کلی تر و فراگیرتری در زمینه بازآفرینی شهرها اشاره می کند.

هرمزد رامینه در گفت و گو با «صما» با تاکید بر اینکه یکی از مسائلی که در بازآفرینی شهری باید مورد توجه قرار گیرد، جابه‌جایی شهری است، معتقد است: جابه‌جایی شهری زمانی می‌تواند به شکل واقعی دیده شود که طرح‌های کلی و طرح‌های جامع مملکت یکجا دیده شوند.

وی مسئله آب و مسائل صنعت را از مهمترین محورها در طرح های بازآفرینی شهری دانست و تاکید کرد: مسئله آب یکی از مهمترین مسائلی است که باید در این بخش دیده شود. چرا که در حال حاضر یکی از دلایل جابه‌جایی جمعیت، مسئله آب است و اینها مواردی است که در طرح بازآفرینی باید دیده شود.

به گفته رامینه در برنامه‌هایی که برای شهرها و شهرسازی‌های خود انجام می دهیم، تمامی این موارد تاثیرات خود را به دنبال دارد.

انتهای پیام/

کد خبر: 0224

انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۰۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۲۹
0
0
گزارش جامعی بود .تشکر
نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar