۰۹:۱۵ - ۱۵ شهريور ۱۳۹۷ - 06 September 2018
کد خبر: ۵۰۶۶۳
«صما» بررسی می‌کند:
نگاه متولیان نباید بر این مبنا باشد که برای تامین هزینه های موجود، مشکلات جدیدی برای شهرها ایجاد شود. در گذشته، شهرداری ها برای تامین هزینه های خود اقداماتی انجام داده اند که حالا برای حل مسائل ناشی از این اقدامات، به ناچار باید هزینه های جدیدی پرداخته شود
نسخه‎های مسائل شهری نیازمند به روزرسانی مداوم است/ هزینه‌های جدید امروز، پیامد سیاست‌های اشتباه دیروز

یکی از ماموریت‌های اصلی ادارات کل راه و شهرسازی که از طرف وزارت راه و شهرسازی به آنها محول شده است؛ انضباط شهری است. به طوری که موجب تحولات شهری مثبت و تسهیل در حرکت و جابه جایی شود و همچنین ارتقای بخش حمل و نقل و بهبود کیفیت زندگی در شهرها به ویژه کلان شهرها را به دنبال داشته باشد.

به گزارش «صما» تهران به عنوان کلان شهری که با چالش ها و مشکلات متعددی مطرح است، نیازمند اقدامات و برنامه ریزی های جدی در این حوزه ها است. اما نکته اول در این زمینه این است که تحولات و اقدامات شهرسازی معمولا جزو اقداماتی است که دوره عملیات اجرایی آنها نسبتا طولانی است.

شهری که امروز در آن زندگی می کنیم، حاصل برنامه ریزی و اجرای دو الی سه دهه پیش است. بخش هایی از اقداماتی که در حوزه شهرسازی ما انجام می گیرد؛ اثرات کوتاه مدت اما غالبا جهت دهی بلندمدت به دنبال دارد.

درواقع ما وقتی درباره بخش حمل و نقل و انضباط شهری صحبت می کنیم، نمی توانیم بگوییم این موضوع امری است که امروز درخصوص آن تصمیم می‎گیریم و فردا اجرا می کنیم و شهر پس از آن منظم می شود.

حمل و نقل، مهمترین چالش استان تهران

به طور کلی در مورد شهر تهران و شهرهای اطراف آن، شاید هیچ موضوعی به اندازه حمل و نقل اهمیت نداشته باشد. ما در حال حاضر با مسئله ترافیک و رفت و آمد سنگین در درون شهر تهران و با پدیده رفت و آمد آونگی بین تهران و شهرهای اطراف روبه رو هستیم. روزانه حدود 650 هزار خوردو وارد شهر تهران 650 هزار خودرو از این شهر خارج می شود. یعنی حدود 1300 تردد در حوالی تهران اتفاق می افتد و این ترددها خود ترافیک بالایی را هم به تهران منتقل می کنند.

بر این اساس به گفته کارشناسان، آنچه که می تواند شرایط زندگی و نظم بهتری را در شهر ایجاد کند؛ چند موضوع است. نکته اول برای تحقق انضباط شهری این است که بتوانیم تعداد سفرها را کاهش دهیم. درواقع افراد زیادی هستند که برای انتخاب منطقه تحصیل فرزندان خود و یا خرید، مجبورند مسیرهای طولانی را طی کنند.

توزیع متعادل خدمات، راهکار حذف سفرهای روزمره

البته درخصوص نزدیکی محل اشتغال و محل سکونت لزوما به این صورت نیست که بگوییم سکونت را باید به همان نقطه محل اشتغال انتقال دهیم و در همه جای دنیا بعضا به این صورت است که این دو از هم فاصله دارند. اما حداقل اقدامی که در این بخش می توان انجام داد؛ متناسب سازی خدمات در شهر است.

بنابراین نکته کلیدی در پایتخت این است که به طور متوازن خدمات در شهر تهران و در مراکز مختلف ایجاد شود تا مردم برای امروز روزمره خود نیازی به سفر نداشته باشند. این متعادل و متوازن بودن خدمات به مفهوم کیفی و کمی می تواند بسیاری از سفرهای روزمره شهروندان را کاهش دهد.

در ارتباط با مسائل پیرامون تهران، باید توجه کرد که هرگز مسئله تهران بدون حل مسائل شهرهای پیرامون آن قابل حل نیست. بسیاری از سفرها به تهران، به دلیل خدماتی است که در داخل تهران وجود دارد و اگر تعادل خدماتی در اطراف تهران برقرار شود، بسیاری از سفرها به تهران حذف می شود. به موازات این موضوع، اگر تعادل خدماتی در سطح کشور نیز رعایت شود؛ از تعداد سفرها به تهران کم شده و از مشکلات پایتخت کاسته می شود.

توسعه خطوط ریلی راهی برای کاهش تردد خودروها

نکته دوم دراین بخش، استفاده از حمل و نقل همگانی و ریلی است که در تهران، شهرداری مسئولیت این موضوع را برعهده دارد و با همراهی سایر نهادها از جمله اداره کل راه و شهرسازی تهران پیگیری می کند. بر این اساس درمورد پیرامون تهران، اگر امکان حذف این سفرها وجود ندارد، کمترین اقدام این است که سفرها از خودروهای شخصی به خودروهای عمومی و بعد از آن به ریل منتقل شود.

به گزارش «صما» مطالعات و اقدامات انجام شده در این زمینه منجر به این شده که حدود 8 خط ریلی در اطراف تهران به عنوان قطار حومه ای و بعضا مترو ایجاد شده است. فرضا متروی شهر جدید پردیس ایجاد شده و یا به سمت شهر جدید پرند دو خط ریلی در حل حرکت است که یکی شامل خط قطار حومه ای و یک خط ادامه مترو تهران است که یکی از اسلامشهر و دیگری به سمت فرودگاه امام حرکت می کند و در یک نقطه با هم تلاقی کرده و ایستگاه ترکیبی ایجاد می کنند. همچنین خط دیگری به سمت شهرهای قدس، شهریار، ملارد حرکت خواهد کرد. در عین حال خط دیگری به سمت پاکدشت و خطی هم به سمت ورامین و قرچک در مرحله عملیاتی است.

لزوم ایجاد ایستگاه ها در نقاط مناسب شهری

بنابراین اقدام دیگری که در این بخش اتفاق می افتد، این است که حمل و نقل بیرون از تهران را به درون تهران بر اساس ریل انجام دهیم. اما آنچه در این بین از اهمیت اساسی برخوردار است؛ نقطه نهایی و نقطه ابتدایی این خطوط است. به این معنا که اگر ایستگاه هایی که این خطوط را تمام می کنند، در جای مناسبی قرار نگرفته باشند، یا انتخاب نمی شوند و یا ترافیک جدید ایجاد می کنند. بنابراین این ایستگاه ها باید در نقاطی قرار بگیرند که بتوانند با حمل و نقل شهر، ارتباط درستی را برقرار کنند.

بدیهی است چنین اقداماتی نیازمند تعاملات بین راه آهن، شبکه مترو، شهرداری تهران و اداره راه و شهرسازی است و برنامه ریزی در این حوزه زمانبر و هزینه بر خواهد بود که باید به مرحله اجرایی برسد.

توسعه خطوط اتوبوس ویژه

در عین حال یکسری اقدامات کوتاه مدت هم در این حوزه نیاز است که می تواند در قالب گسترش خطوط اتوبوس ویژه یا بی آرتی باشد. بنابراین در تهران این موضوع در دستور کار قرار گرفته و حاصل این خواهد بود که افرادی که از اتوبوس استفاده می کنند، در ترافیک خودروهای سواری قرار نمی گیرند و می توانند با سرعت بیشتری خود را به مقصر برسانند. این شیوه از آنجایی که محدوده ای از خط سواری موجود را اشغال می کند، درواقع کار را برای استفاده کنندگان از خودروهای شخصی دشوار می کند؛ اما این پیام را برای آنها به دنبال دارد که اگر از حمل و نقل عمومی استفاده کنند، با هزینه کمتر و سرعت بیشتری به محل مورد نظر خود می روند و از تردد خودروها در شهر کاسته می شود. بر این اساس یکی از موضوعات اصلی که در این فرآیند پیگیری می شود و جزو برنامه های اجرایی نهادهای ذیربط قرار دارد، گشترش حمل و نقل است.

هزینه های جدید، پیامد سیاست های اشتباه دیروز

از سوی دیگر با توجه به اینکه در حال حاضر، تفکرات شهرسازی در بدنه دولت و شهرداری به هم نزدیک است؛ نگاه متولیان نباید بر این مبنا باشد که برای تامین هزینه های موجود، مشکلات جدیدی برای شهرها ایجاد شود. در گذشته، شهرداری ها برای تامین هزینه های خود اقداماتی انجام داده اند که حالا برای حل مسائل ناشی از این اقدامات، به ناچار باید هزینه های جدیدی پرداخته شود. حال وقتی نگاه می کنیم، می بینیم که این سیاست ها در بلندمدت نتیجه معکوس در پی داشته است. یعنی هرچند در ابتدا درآمدزایی به دنبال داشته، اما حالا باید برای حل مشکلات پیش آمده، باید هزینه های زیادی را متحمل شویم.

به گزارش «صما» سیاست مشترکی که امروز شهرداری و وزارت راه در این راستا دنبال می کنند؛ این است که اگر امکان حل مشکلی وجود ندارد، حداقل مشکل جدیدی ایجاد نشود. در عین حال راهکارهایی برای کاهش مشکلات موجود پیش بینی شود.

آنچه مسلم است، اثرات وضعی نزدیک تصمیماتی که امروز گرفته می شود و اقداماتی که امروز انجام می گیرد، بسیار کم است و شرایطی که امروز حاصل شده، نه دستاورد اقدامات یک سال قبل، بلکه ماحصل اقداماتی است که طی دو یا سه دهه گذشته از سوی شهرداری انجام شده است. بنابراین صاحب نظران بر این باورند که تاثیرات اقدامات امروز نیز در کوتاه مدت خود را نشان نمی دهد؛ بلکه به صورت بلندمدت است. اما به هر حال باید از جایی شروع و در این حوزه ها سرمایه گذاری شود.

متعادل سازی خدمات، اصل مهم بازآفرینی شهری

علاوه بر این، یک اقدام مهم دیگر توجه به سکونتگاه های غیررسمی و بافت های فرسوده در قالب طرح بازآفرینی شهری است و باید با استفاده از پتانسیل درون شهر، کیفیت زندگی را در مناطق نامطلوب ارتقا داد. توزیع متعادل خدمات ضمن اینکه از تعداد سفرها کم می کند؛ منجر به متعادل سازی شرایط زندگی نیز می شود. همانطور که در شهرهای مهم دنیا ازجمله پاریس، به دلیل توجه به موضوع بازآفرینی، مناطق مرکزی این شهر که زمانی جزو محلات مطلوب برای سکونت نبوده، با توجهات و اقدامات خاص، مجددا به موقعیتی برگشته که افراد دارای شخصیت های مهم و مشهور، این مناطق مرکزی شهر را برای سکونت خود انتخاب کرده اند.

به هر صورت، موضوعات شهری پیچیدگی های خاص خود را دارد و شهرها هر روز در حال دگرگونی و تغییر است. هر روز شکل های نو به خود می گیرد. به این ترتیب نیست که نسخه ای که امروز برای یک شهر پیچیده می شود، بعد از گذشت زمانی هیچ تغییری نکند. بلکه باید این نسخه ها به طور مداوم و متناسب با شرایط موجود، به روزرسانی شود.

انتهای پیام/

کد خبر: 0224


نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar