۱۴:۰۹ - ۱۷ دی ۱۳۹۷ - 07 January 2019
کد خبر: ۵۱۷۸۳
«صما» تحلیل می‌کند:
صما- وزیر بهداشت در حالی از این وزارتخانه خداحافظی کرد که عمده ترین دلایل وی ناشی از مسائل مربوط به بودجه این وزارتخانه بود.
از استعفای وزیربهداشت تا بی تفاوتی وزرای راه به  بودجه عمرانی

به گزارش «صما» اگرچه در ابتدا گفته شد که قاضی زاده به دلیل کاهش اعتبار طرح تحول سلامت در لایحه بودجه 98 و اختلافاتی که به همین دلیل میان مسئولان سازمان برنامه و بودجه و وزیر سابق بهداشت به وجود آمد، از سمت خود استعفا داد؛ اما به تازگی یکی از منابع آگاه اعلام کرده که دلیل اصلی قهر و استعفای وزیر سابق بهداشت، شانه خالی کردن از پرداخت 3 هزار میلیارد تومان بدهی این وزارتخانه بود که از محل منابع بودجه های عمرانی به وزارت بهداشت اختصاص یافته بود.

76 هزار پروژه عمرانی نیمه تمام منتظر تخصیص اعتبار

اما صرفنظر از این موضوع، سوال این است که چرا همواره بودجه عمرانی، به عنوان گنجینه مناسبی برای جبران کمبود اعتبارات سایر وزارتخانه ها تلقی می شود و در هر بخشی که دولتمردان با کمبود اعتبار مواجه می شوند؛ برداشت از بودجه عمرانی اولین راهکار به نظر می‌رسد و به عبارتی، بودجه عمرانی همیشه مظلوم واقع می شود.

نتیجه این رویکردها امروز وجود پروژه های عمرانی و نیمه تمام متعددی در سطح کشور است که برخی از آنها حتی از چند دهه پیش تاکنون به صورت نیمه کاره رها شده اند و به اذعان کارشناسان، حتی ادامه ساخت برخی از آنها به دلیل فرسودگی دیگر کارساز نخواهد بود.

در حال حاضر تعداد طرح‌های نیمه‌تمام در سطح استانی حدود ۷۰ هزار، در سطح ملی ۵ هزار و ۸۰۰ و درمجموع حدود ۷۶ هزار طرح است که از زمان کلنگ‌زنی برخی از آن‌ها بیش از دو دهه می‌گذرد و عدم توجیه‌ اقتصادی، تخصیص نیافتن منابع مالی و اولویت یافتن برخی طرح‌های دیگر، از دلایل طولانی شدن عملیات اجرایی این طرح‌های ناتمام است.

الزام وزرای راه و شهرسازی به مطالبه بودجه عمرانی

موضوع مهمی که در این میان به چشم می آید، بی تفاوتی وزرای راه و شهرسازی نسبت به موضوع کمبود بودجه در این وزارتخانه بوده است. به طور نمونه تاکنون مشاهده نشده که یک وزیر از بین وزرای مسکن و راه و شهرسازی به دلیل اعتراض به کمبود بودجه این وزارتخانه، دست به استعفا بزند.

البته هدف از این نوشتار، تشویق وزرای راه و شهرسازی به امر استعفا نیست، اما آنچه در این بین از وزرای مربوطه انتظار می رود، سختگیری و جدیت بیشتر برای اختصاص به موقع بودجه عمرانی و اهتمام برای عدم تخصیص این منابع به سایر بخش ها به منظور جبران کسری بودجه است.

آنچه مسلم است، در شرایطی که کشور با رکود و وضعیت اقتصادی نامناسبی مواجه است، پویایی حوزه های عمرانی و ساخت و ساز مسکن می تواند با ایجاد چندین هزار شغل، کشور را از رکود خارج کنند؛ اما در مقابل عدم پویایی پروژه های عمرانی ضمن اینکه هزینه های اجرای آنها را برای سال های آینده گرانتر می سازد، برای کشور نیز هزینه به همراه دارد و در عین حال موجب تشدید رکود می شود و این موضوعی است که مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه و دولت در جریان تامین بودجه عمرانی باید به آن توجه کنند.

کاهش تخصیص بودجه عمرانی به کمتر از 30 درصد از سال 92

اما این در حالی است که می بینیم هر ساله به دلیل حجم بالای بدهی دولت و همچنین از آنجایی که بودجه جاری، حجم کلانی از بودجه‌ کلان کشور را به خود اختصاص می دهد، درصد بالایی از بودجه عمرانی تخصیص نمی یابد.

به عقیده کارشناسان، در دولت یازدهم و دوازدهم بودجه عمرانی بدترین وضعیت خود را طی دوره بعد از جنگ تحمیلی داشته است. به طوری که بودجه مصوب عمرانی در بهترین حالت خود یعنی در سال های 94 و 96 حدود 24 درصد افزایش داشته و در بدترین حالت خود در سال 93 منفی 27 درصد و در سال 97 نیز منفی 13 درصد کاهش یافته است.

مظلومیت بودجه عمرانی

نکته جالب توجه این است که کاهش چشمگیر بودجه عمرانی به ویژه در دولت های یازدهم و دوازدهم، به دلیل شرایط مالی نامناسب دولت نیست، بلکه دولت با دست‌اندازی به بودجه عمرانی، بخش عمده بودجه عمومی را صرف هزینه‌های جاری خود کرده است.

بر همین اساس به گفته اعضای کمیسیون عمران مجلس، در سنوات گذشته، یک درد مشترک مبتلابه بودجه عمرانی بوده که در سال های اخیر تشدید شده است. به طوری که از سال 60 تا سال 90 درصد تخصیص بودجه های عمرانی، نوسان زیادی داشته و این بودجه در برخی سال ها بین 40 تا 50 درصد و در برخی سال ها بین 80 تا 90 درصد تخصیص یافته، اما بعد از سال 92 درصد تخصیص بودجه عمرانی به کمتر از 30 درصد رسیده است.

به گزارش «صما» روند تخصیص بودجه عمرانی در سال های گذشته، نشان می دهد که در تمام دولت ها روند تخصیص بودجه عمرانی همیشه با ارقام پیش بینی شده، فاصله زیادی داشته است. به طور نمونه بودجه پروژه‌های عمرانی در دولت یازدهم و دوازدهم در بهترین حالت خود 73 درصد و در بدترین حالت 39 درصد محقق شده است.

بررسی وضعیت بودجه عمرانی از سال 92 تا 97

بر این اساس در بودجه سال 92، از مجموع 56.4 هزار میلیارد تومان بودجه مصوب عمرانی، فقط 22 هزار میلیارد تومان آن یعنی 39 درصد از بودجه مصوب عمرانی محقق شد.

در بودجه سال ۹۳ نیز بودجه عمرانی 41 هزار میلیارد تومان برآورد شده بود که از این رقم نزدیک به 30 هزار میلیارد تومان معادل با 73درصد بودجه مصوب تحقق یافت و ۱۴ هزار میلیارد تومان محقق نشد.

در پیش نویس بودجه سال ۹۴ سهم بخش عمران درمقایسه با سال 93، ۲۰ درصد افزایش یافت و در این پیش نویس 50 هزار میلیارد تومان برای طرح های عمرانی درنظر گرفته شد. درنهایت در بودجه سال 94 اعتباری معادل 47 هزار میلیارد تومان برای طرح‌های عمرانی در نظر گرفته شد و علیرغم اینکه در لایحه بودجه سال ۹۴ بودجه عمرانی کشور نسبت به سال 93، ۶۰درصد افزایش یافت، اما حدود 27.6 هزار میلیارد تومان یعنی تنها 54 درصدی بودجه عمرانی تحقق یافت.

در سال 95 و در شرایطی که دولت با کمبود شدید منابع و اعتبار و همچنین بدهی‌های سنگین به بانک مرکزی و بخش خصوصی مواجه بود، حدود 42.1 هزار میلیارد تومان از بودجه عمرانی محقق شد که شامل 73 درصد از بودجه مصوب بود.

در سال 96، 60 هزار میلیارد تومان برای بودجه عمرانی اختصاص یافت که به گفته حسن روحانی رییس جمهوری این میزان در بودجه عمرانی برای اولین بار در ‏کشور رقم ‌خورد. در قانون بودجه سال 96 رقم اعتبارات عمرانی 71هزار و 370 میلیارد تومان تصویب شد، اما در انتهای سال 96 پرداختی بودجه عمرانی کل کشور رقمی نزدیک به 44 هزار میلیارد تومان بود که هرچند نسبت به سال 95 با افزایش 13.6 درصدی مواجه شد؛ اما 27 هزار میلیارد تومان از بودجه مصوب عمرانی96 پرداخت نشد. به این ترتیب سال 96 یکی از بدترین سال‌ها در زمینه تخصیص بودجه عمرانی بود.

در لایحه بودجه سال 97 فقط ۱۵ درصد بودجه عمومی کشور برای حوزه عمرانی در نظر گرفته ‌شد و بودجه عمرانی کشور ۱۰ هزار میلیارد کاهش یافت. براین اساس در لایحه بودجه سال 97 اعتبار عمرانی لحاظ‌شده حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان پول نقد و ۳۱ هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت و قرضه بوده که تاکنون حدود 30هزار میلیارد تومان از اعتبارات عمرانی در سال جاری پرداخت شده است.

کاهش۱۱ درصدی بودجه عمرانی در سال آینده

به گزارش «صما» در لایحه بودجه سال ۹۸ نیز دولت ۶۵هزار میلیارد تومان اعتبار عمرانی برای سال آینده در نظر گرفته است. اما شواهد سال های قبل نشان می دهد که از این 65 هزار میلیارد تومان اعتبار عمرانی که برای سال آینده در نظر گرفته شده است، بخش قابل توجهی تخصیص نخواهد یافت. این در حالی است که اعضای کمیسیون بودجه مجلس با اشاره به افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارمندان در بودجه سال آینده، از کاهش۱۱ درصدی بودجه طرح‌های عمرانی در سال آینده انتقاد کرده اند.

اما به هر حال شکی وجود ندارد که دولت باید توجه ویژه‌ای به موضوع طرح‌های نیمه تمام عمرانی داشته باشد. پروژه‌های عمرانی یکی از مهمترین ظرفیت‌های اشتغال و توسعه کشور است و تخصیص اعتبار بیشتر به طرح‌های عمرانی، می‌تواند نقش بسزایی در تقویت بخش اشتغال و توسعه کشور ایفا کند.

از سوی دیگر کارشناسان تاکید می کنند، به لحاظ اینکه فرآیند توسعه در تمام استان‌های کشور متوازن و یکسان نیست، دولت باید بودجه عمرانی استان ها را براساس درآمد سرانه استان ها و شاخص‌های زیرساختی آنها در نظر گیرد تا روند توسعه در کشور به صورت متوازن و یکسان پیش برود.

انتهای پیام/

کد خبر: 0224

نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar