۱۵:۴۷ - ۰۴ تير ۱۳۹۸ - 25 June 2019
کد خبر: ۵۳۱۵۸
«صما» تغییر رویکرد شهرداری در قبال باغ ها را بررسی می کند:
اگر چه در دو دهه اخیر باغ های زیادی از تهران نابود شد اما خوشبختانه دوره جدید شهرداری بویژه از زمان حضور حناچی رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته است. رویکردی که حاضر نیست برای تامین بودجه پروژه های عمرانی به آینده شهر و محیط زیست چوب حراج بزند.

به گزارش «صما» اگر می خواهید بدانید مصوبه برج – باغ چه بلایی سر باغ های تهران آورد، کافی است جستجوی کوتاهی در گوگل داشته باشید تا از پیامدهای یک مصوبه ناشیانه حیرت کنید. مصوبه ای که اگر چه در ظاهر با هدف جلوگیری از تخریب باغات به اجرا درآمد اما فقدان کار کارشناسی و اختیاراتی که به مالکان می داد، باعث شد تا بخش وسیعی از باغ ها تبدیل به بتن و فولاد شوند.

برمبنای مصوبه برج - باغ‌ها به سازندگان اجازه داده می‌شد در ۳۰ درصد از مساحت باغ، ساخت‌وساز انجام دهند و ۷۰ درصد باقی¬مانده باغ را حفظ کنند. در اینجا بود که درختان بیشتر از مجوز صادره تخریب شدند و به دلیل اینکه شهرداری تهران در دوره آقای قالیباف به شدت دنبال کلید زدن پروژه های غیر ضروری مانند صدر بود، ترجیح می داد از مالکان متمول و البته متخلف این باغ ها که در مواقع بسیاری اشخاص حقیقی نبودند، پول های کلان دریافت کند.

در نهایت بعد از اینکه صدای کارشناسان محیط زیست و مردم درآمد، شورای اسلامی چهارم تصمیم گرفت این مصوبه را لغو کند. مصوبه لغو شد و مصوبه خانه باغ برای صیانت از باغ ها و در نظر گرفتن حقوق حقه مالکان طرح شد. بر اساس این لایحه، قرار شد در خصوص باغات به هم پیوسته‌ای مانند کن، فرحزاد، اُزگُل، سوهانک طرح‌های موضعی مطالعه و تدوین شود و هر نوع بهره‌برداری یا بارگذاری احتمالی براساس طرح موضعی باشد. همچنین در لایحه خانه - باغ پیش بینی شده است، نحوه‌ساخت‌و‌ساز در باغات پراکنده تا حد زیادی مبتنی‌بر قانون فرادست، یعنی ماده ۱۴ قانون زمین شهری که مربوط به قانون حفظ و گسترش فضای سبز و باغات هست، باشد.

مختصات مصوبه جدید

این بار اما بر خلاف مصوبه قبل شورای شهر تصمیم گرفت محدودیت های بیشتری اعمال کند و باغ ها را بر اساس متراژ آنها طبقه بندی کند. محمدسالاری، رئیس كمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر در این زمینه توضیح می دهد: در مصوبه جدید سطح ساخت و ساز به شدت كاهش یافته است و باغ های تهران به دو سطح تا 3 هزار و 3 هزار متر به بالا تقسم شده اند.

به گفته سالاری، در باغ های با سه هزار متر صرفا دو طبقه با 15 درصد سطح اشغال كه در مجموع 30 درصد می شود، مجوز ساخت داده می شود. همچنین در باغ های بالای 3 هزار متر، سه طبقه با سطح اشغال 15 درصد كه در مجموع 45 درصد می شود، اجازه ساخت و ساز داده می شود.

سالاری با اشاره به تفاوت های دیگر مصوبه جایگزین خانه- باغ ها با مصوبه برج - باغ ها ادامه می دهد: در دستور العمل ماده 14 قانون زمین شهری كه حدنصاب تفكیك باغ ها 2 هزار متر بوده، این حد نصاب در مصوبه جدید خانه – باغ به پنج هزار متر افزایش یافته است.

وی تاكید می کند: در این مصوبه همچنین برای اینكه مالكان تشویق شوند تا 70 درصد باغ های خود را برای تبدیل به بوستان عمومی به طور رایگان در اختیار شهرداری قرار دهند، می توانند در چهار طبقه با سطح اشغال 18 درصد ساخت و ساز انجام دهند. به طور مثال اگر مالكی باغ 10 هزار متری داشته باشد و 70 درصد آن را در اختیار شهرداری تهران قرار دهد، می تواند مجوز ساخت چهار طبقه با سطح اشغال 18 درصد دریافت كند.

همچنین سالاری می افزاید: برای اینكه مالكان، باغ را رها نكنند، مجوز راه اندازی برخی فعالیت ها از جمله فعالیت های فرهنگی، پژوهشی، تفرجگاهی، آموزشی ارائه می شود.

رویکرد تشویقی به جای تنبیهی

کارشناسان توسعه شهری معتقدند رویکرد شهرداری باید از تنبیهی به تشویقی تغییر کند. در سال های اخیر برخی از مالکان که اقدام به کاشت درخت در محوطه باغ خود کرده اند و در ادامه به هر دلیلی مانند نبود آب کافی یا منطبق نبودن درخت مورد نظر با شرایط آب و هوایی نتوانسته اند از درخت شان حمایت کنند، از طرف شهرداری جریمه شده اند و به همین جهت مالکان این باغ ها ترجیح می دهند برای خودشان دردسر ایجاد نکنند؛ در حالی که شهرداری باید به این مالکان در زمینه کاشت و نگهداری درختان خدماتی هم ارائه کند. کما اینکه در دو سال اخیر اقداماتی مانند تامین آب بسیاری از باغ های حقوقی و حقیقی انجام شده است.

سالاری معتقد است که باید بسته‌های تشویقی جدی‌تر و گسترده‌‌تری برای حفاظت و صیانت باغات تعریف کرد، به همین دلیل در این لایحه سعی شده مجموعه‌ای از کاربری‌ها برای مالکان باغات تعریف شود.

وی می گوید: این کاربری‌ها در حوزه‌های فرهنگی، تفرجگاهی، ‌ورزشی، خیریه، دانش‌بنیان، بحث‌های علمی، تحقیقاتی و حتی رستوران‌ها، سالن‌های سر باز و ... است. این کار با این هدف بوده که مالکان باغات و اراضی انگیزه ای برای حفظ درخت و باغ خود داشته باشند.

رییس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای اسلامی شهر تهران عنوان می کند: نمی‌شود ما انتظار داشته باشیم چالش‌های زیست‌محیطی شهر تهران را که به یک ابرچالش تبدیل شده، تنها عده ای محدود حل کنند. مالکان باغ‌هایی که باقی مانده‌اند و آن‌ها از جیب خودشان مشکلات زیست‌محیطی شهر و مشکلات مربوط به پالایش هوا را با حفظ و نگهداری درختان حل کنند.

او تاکید می کند: رویکرد تنبیهی یک رویکرد غلطی است که اگر تداوم پیدا کند، در آینده کسی دیگر باغ جدید ایجاد نخواهد کرد .حتی باغچه های خانگی که به نظر من اهمیتش حتی از این باغات انبوه هم بیشتر است که پراکندگی متناسب در همه‌ شهر دارند.

جریمه سنگین قطع درختان

سالاری به جرایم سنگین قطع درختان اشاره می کند و می گوید: زمانی مالک یا متولی تنها مبتنی‌بر منافع شخصی عمدا نسبت به قطع درخت برای رسیدن به منافع اقدام می‌کند، اینجا هم باید حداکثر رویکردهای تنبیهی را اعمال کنیم و حداکثر جرایم اخذ شود. ولی زمانی هست که درخت مثل هر موجود زنده‌ای، ‌مثل انسان و ... دچار مشکلاتی شود، آفت بخورد یا انگلی و به صورت طبیعی از بین برود. ما متاسفانه خیلی تفکیک بین اینکه حالا یک کسی از روی عمد این کار را کرده یا به لحاظ سهل‌انگاری یا به هر حال به لحاظ دلایل طبیعی از بین رفته است، قايل نشدیم.

همراهی شورای عالی معماری و شهرسازی با «خانه باغ»

حالا به نظر می رسد شورای عالی معماری و شهرسازی با شهرداری و شورا در خصوص مصوبه خانه – باغ هم عقیده است. همانطور که امروز محمد سالاری از تصویب پیشنهاد شورای اسلامی شهر تهران در خصوص تغییر مفاد دستورالعمل ماده ۱۴ قانون زمین شهری که همان مصوبه موسوم به خانه باغ به جای مصوبه برج باغ خبر داد.

این عضو شورا افزود: به این ترتیب نحوه ساخت و ساز و بهره برداری از باغات باقی مانده پراکنده شهر تهران با رویکرد صیانت و حفاظت و حداقل بارگذاری ممکن و تعریف بسته های تشویقی شامل استقرار فعالیت های مجاز و متناسب با فضای باغات شهر تهران تعیین تکلیف شد.

رویکرد محیط زیستی برنامه ششم توسعه

آیا با بررسی و تصویب لایحه خانه باغ‌ها شاهد کاهش ساخت و ساز‌ها در باغ‌های پایتخت خواهیم بود یا اینکه لوایح و ضوابط دیگر منجر به فراموشی این طرح می‌شود؟ در این رابطه سید آرش حسینی میلانی، سخنگوی کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران تأکید می کند: در برنامه ششم توسعه کشور، رعایت حقوق محیط زیستی مردم مورد تاکید قرار گرفته و در این چارچوب لازم است برای اجرایی کردن شاخص‌های توسعه پایدار اقداماتی انجام شود. البته شهرداری در این باره در طرح تفصیلی منطقه ۲۲ بازنگری‌هایی انجام داده، ولی لازم است این شاخص‌ها برای مناطق مختلف تهران تهیه شود و هنوز جای کار بسیاری وجود دارد.

وی ادامه می دهد: در تهران ما هیچ تناسبی میان معیار‌های زیست‌پذیری با بارگذاری‌ها و تراکم‌های ساختمانی نمی‌بینیم. در این چارچوب لازم است معاونت شهرسازی و معماری نقش راهبری را در تدوین ضوابط مربوط به شاخص‌های توسعه پایدار برعهده گیرد.

تملک باغ ها در سال 99

موضوع مهم دیگر این است که علاوه بر تغییر مصوبه برج – باغ به خانه – باغ، شورای اسلامی پنجم شهر تهران «طرح تملک باغات، املاک و ابنیه دارای ارزش» را در تاریخ 18 فروردین 98 نیز به تصویب رسانده تا بتواند در صورت امکان این باغ ها را خریداری کند. البته ظاهرا اجرای این طرح در سال 98 امکان پذیری نیست.

مرتضي الويري، رئيس كميسيون برنامه و بودجه شوراي اسلامي شهر تهران در جريان بررسي طرح ياد شده، گفت: با توجه به اينكه بودجه سال 98 شهرداري تصويب شده و رديف‌هايي براي تملك باغات قرار داده‌ايم بنابراين اگر بخواهيم به يك فوريت اين طرح راي بدهيم اتفاق خاصي رخ نخواهد داد. با توجه به تصويب بودجه اين طرح و تمام تصميمات براي سال 99 اجرايي خواهد شد.

احمد مسجد جامعي عضو ديگر شوراي شهر تهران نيز در موافقت با این طرح اظهار داشت: ما مسئوليت صيانت از باغات را داريم و يقينا مشاركت مي‌كنيم اما حفظ باغات تنها از طريق تملك امكانپذير است.

از قالیباف تا حناچی

اگر چه در دو دهه اخیر باغ های زیادی از تهران نابود شد اما خوشبختانه دوره جدید شهرداری بویژه از زمان حضور حناچی رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته است. رویکردی که حاضر نیست برای تامین بودجه پروژه های عمرانی به آینده شهر چوب حراج بزند. این نگاه انسان محور به توسعه شهر باعث شده تا شورا هم در همین مسیر گام بردارد. البته هنوز هم در بدنه شهرداری افرادی هستند که کار کردن با سبک و سیاق جدید را برنمی تابند چرا که سال ها شهرداری تهران با رویه جریمه و تراکم فروشی اداره شده است.


برچسب ها برج باغ ، خانه باغ
نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar پربحث ترین r_sar
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar