۰۹:۵۰ - ۰۴ آبان ۱۳۹۸ - 26 October 2019
کد خبر: ۵۳۹۳۲
رئيس مركز مديريت راه‌های كشوردر گفت‌و‌گو با «صما»«عنوان کرد:
یکی از راه‌های مؤثر در کاهش حوادث جاده‌ای استفاده از تجهیزات به‌روز است پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد جاده‌ها بدون حضور تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری ابتر بوده و می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیری ایجاد کند. در همین راستا به اعتقاد رئيس مركز مديريت راه‌های کشور درزمینهٔ‌ به‌کارگیری تجهيزات و سامانه‌های روز، كشور ما در وضعيت مطلوبي قرار دارد؛ اما از حيث سطح پوشش سامانه‌ها و به‌کارگیری و كاربرد سیستم‌های ITS كه نياز به افزايش آموزش‌ها و همچنين تغيير و بهبود در بهره‌برداري از سامانه‌هاي هوشمند هستيم.

به گفته علي‌اكبر آشوري در مقام مقايسه با كشورهاي صنعتي ازلحاظ داشتن و به‌کارگیری تكنولوژي تقریباً مشابه هستيم اما ازنظر پوشش شبكه جاده‌اي و همچنين زیرساخت‌های ارتباطي فاصله‌داریم. بعلاوه در شيوه‌هاي به‌کارگیری و نرم‌افزار به‌کارگیری سامانه‌هاي در حال پيشرفت هستيم ولي هنوز با كشورهاي صنعتي فاصله‌داریم.

متن زیر ماحصل گفت‌وگوی ما با علياكبر آشوري رئيس مركز مديريت راه‌های كشور است.

در خصوص هوشمند سازی جاده‌ها تاکنون چه اقداماتی انجام‌شده و آیا این اقدامات در کاهش سوانح جاده‌ای اثرگذار بوده است؟

در اين راستا سازمان به‌عنوان متولي سامانه‌های حمل‌ونقل هوشمند ITS برون‌شهری از طريق ايجاد سامانه‌اي مناسب و كارآ و هدايت آن سامانه‌ها با استفاده از ساختارهاي نظارتي، كنترلي و تبادل داده‌ها و پشتيباني‌هاي فني و مهندسي با بهره‌گيري از تكنولوژي‌هاي به‌روز دنيا در راستاي افزايش سهولت تردد و ايمني گام برمی‌دارد. مهم‌ترین پروژه‌هاي در دست نظارت و بهره‌برداری ITS در سطح محورهاي كشور شامل موارد ذيل است:

پروژه ثبت تخلفات عبور و مرور که در سال 1394 قرارداد نصب و بهره‌برداری از 1879 دستگاه سامانه ثبت تخلف عبور و مرور جهت پوشش كامل معابر شرياني كشور منعقد گرديده و افتتاح و بهره‌برداری از 600 دستگاه دوربين سامانه ثبت تخلفات عبور و مرور در اسفندماه سال 95 توسط معاونت محترم رياست جمهوری انجام شد.

در حال حاضر بيش از 1375 دوربين كنترل سرعت فعال و داراي داده ثبت سرعت لحظه‌اي و پلاك خودروها به‌منظور ساير محاسبات ازجمله محاسبه سرعت متوسط هستند. پروژه در حال حاضر با مشكلاتي مواجه هست كه سازمان تلاش مي‌كند موانع آن را برطرف كند.

پروژه تردد شماري برخط که فرآیند آن از سال 1388 آغاز و به‌تدریج سامانه‌‌های تردد شماری برخط در سطح معابر برون‌شهری توسعه‌یافته است. نرم‌‌افزار تردد شماری سانت بر پایه اطلاعات ارسال‌شده از ترددشمارها شامل حجم تردد، سرعت متوسط، تفکیک وسایل نقلیه در 5 کلاس، تعداد تخلفات از سرعت مجاز، سبقت‌‌مجاز و فاصله مجاز امکان تهیه و انواع گزارش‌‌های روزانه، ماهانه، سالانه، ساعت اوج، وضعیت آنلاین تردد را به‌صورت استانی و کشوری و به تفکیک محور و در غالب نمودار و جداول مختلف فراهم ساخته است و نتایج گزارش‌‌ها را به‌صورت خروجی‌‌های اکسل ارائه می‌‌نماید. تعداد دستگاه نصب‌شده موجود در حال حاضر بيش از 2360 دستگاه است.

پروژه دوربین نظارت تصویری که از آن به علت وجود گردنه‌ها و نقاط پرحادثه در سطح کشور و لزوم کنترل و بررسی وضعیت آب‌وهوا، ترافیک و وضعیت جاده به‌منظور اتخاذ تدابیر لازم جهت افزایش ایمنی و اطلاع‌رسانی مناسب به کاربران جاده‌ها از دوربین‌های نظارت تصویری استفاده می‌شود. از دوربین‌های نظارت تصویری در تشخیص و تائید حادثه، بررسی وضعیت کلی ترافیک، اعتبار سنجی گزارش‌های رسیده به مرکز، بررسی علل کاهش سرعت در حسگرها و بررسی شرایط جوی استفاده می‌شود. امکان مشاهده آنلاین تصاویر ضبط‌شده توسط دوربین‌های نظارت تصویری از طریق سایت مرکز مدیریت راه‌های کشور برای عموم کاربران وجود دارد. در حال حاضر تعداد دستگاه نصب‌شده در این حوزه بيش از 790 دستگاه است.

پروژه توزين حين حركت WIM که با توجه به روند صعودي تردد کامیون‌ها و وسايل نقلیه تجاري در طي سال‌های مختلف و همچنين اثرات نامطلوب اين نوع وسايل نقليه بر روي روسازي شبکه معابر ایران، در سال 1385 بررسی بر روی سامانه¬ها و فناوري¬هاي جديد به‌منظور جلوگيري از تخريب معابر انجام گرفت. به همين منظور وزارت راه در سال 1386 اجرا این سامانه¬ها را در دستور کار قرارداد. نحوه عملکرد سامانه توزین در حال حرکت به این صورت است که پس از توزین وسایل نقلیه سنگین در حال تردد با هر سرعتی، در صورت غیرمجاز بودن وزن، توسط سامانه پلاک خوان، پلاک وسیله نقلیه متخلف خوانده و از آن عکس گرفته می‌شود. سپس پلیس مجدداً وزن وسیله نقلیه را بررسی می‌کند و در صورت تائید تخلف، ضمن جریمه راننده، وسیله نقلیه به اداره کل راهداري و حمل‌ونقل جاده‌اي استان برای تخلیه اضافه‌بار و سایر اقدامات منتقل می‌گردد. اين سامانه‌ها قادر به تشخيص اضافه‌بار (كلي و محوري)، سرعت غیرمجاز و تشخيص بار بدون بارنامه هستند. در حال حاضر تعداد سامانه‌های فعال WIM در سطح کشور حدود 35 دستگاه است.

پروژه سامانه جامع اطلاع‌رسانی 141 که از اهداف اصلی این سامانه رعايت حقوق شهروندي در دسترسي سريع به اطلاعات برخط است. اطلاعات وضعيت ترافيك، شرايط جوي محورها و رخدادهاي جاده¬اي به‌صورت برخط و اطلاعات مسير و مسافات بین‌شهری ارائه می‌شود.

سایت مرکز مدیریت راه‌های کشور به نشاني www.141.ir که لینک ارتباطی به آن از طریق سایت سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای نیز برقرار است در سال 1390 راه‌اندازی گرديد. از سامانه 1000141 جهت ارسال پیامک‌ها به مردم جهت انتخاب کوتاه¬ترین مسیر برای سفر و اطلاع از وضعیت راه‌های کشور استفاده می‌شود. همچنین با ارسال عدد 141 از طریق پیامک به شماره 1000141 کاربران می‌توانند از آخرین وضعیت راه‌های کشور مطلع شوند. همچنين سامانه 2000141 با دریافت انتقادات و پیشنهاد‌ات مردم از طریق پیامک در حوزه فعالیت‌های سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، پاسخگوی نیازهای کاربران راه‌های کشور است. برای ارسال نظرات و پیشنهاد‌ات در خصوص وضعیت راه‌های کشور می‌توان با شماره پیامک 2000141، پیام را ارسال نمود. همچنين از طریق تلفن گویای 141 آخرین وضعیت راه‌های کشور به طریق گویا و نمابر 24 ساعته قابل دریافت است.

به‌طورکلی سهم سامانه‌های جامع اطلاع‌رسانی 141 شامل وب‌سایت 46 درصد، سهم اپليکيشن همراه این سامانه 36 درصد و سهم تلفن و پيامک این سامانه 18 درصد است.

پروژه تابلوهای پیام‌ متغیر و ترافيك‌ نما که این تابلوها برای اهدافی همچون اطلاع‌رسانی از شرایط جوی، اطلاع‌رسانی از وضعیت ترافیک، اطلاع‌رسانی در مورد انسداد مسیر و پیام‌های ایمنی استفاده می‌شوند. در سال 1396 مركز مديريت راه‌های سازمان راهداري و حمل‌ونقل جاده‌ای به‌منظور كنترل دقيق و رصد آنلاين شرايط تابلوهاي منصوب در سطح معابر كشور اقدام به طراحي و اجراي سامانه جامع كنترل تابلوهاي ترافیک نما و پيام متغير نموده است. اين سامانه به‌صورت مستمر در حال کنترل عملکرد تابلوهای پیام متغیر است.

تعداد دستگاه تحت مديريت موجود بيش از 190 تابلوي پيام متغير (VMS) و تمامي 16 تابلوي ترافيك نماي موجود از طريق آن قابل‌مشاهده، پيام گذاري و مديريت مي‌باشند.

پروژه زمان سفر آنلاين این پروژه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در سال 1393 به‌صورت پايلوت شروع‌شده و تا سال 1397 به‌صورت واحد به شركت مجري مربوطه واگذارشده بود كه با توجه به سياست مركز مديريت راه‌های كشور مقرر گرديد نصب تجهيزات جاده‌ای به ادارات كل استاني واگذار گردد. فرآيند مذكور در فاز اول توسط استان‌های تهران، البرز، قم، مركزي، قزوين، گيلان و مازندران انجام‌شده و دستگاه‌های زمان سفر با توجه به الگوي ابلاغ‌شده در محور نصب‌شده‌اند. همچنين مناقصه تهيه سامانه تجميع اطلاعات زمان سفر در سال 1397 برگزارشده و پس از تعيين برنده فرآيند توسعه سامانه توسط شركت تهیه‌کننده نرم‌افزار در حال انجام است. تعداد دستگاه نصب‌شده موجود در این حوزه 64 دستگاه است. فاز اول استفاده از پروژه در محورهاي هراز، فيروزكوه، چالوس، تهران-قم، تهران-رشت بوده است.

پروژه پایش هوایی جاده‌ای به کمک پهپاد که با عنایت به نیاز مركز مديريت راه‌های كشور به رصد و نظارت تصويري محورهاي مهم در شرايط خاص، پروژه آموزش و انجام عمليات پروازي توسط پرنده‌های هدایت‌پذیر از دور (پهپاد)، از سال 1396 در دستور كار مركز مديريت راه‌های كشور قرار گرفت.

با توجه به شرایط آب و هوایی نامناسب و بارش برف سنگین در محورهای مواصلاتی استان تهران و نیاز سالن عملیات مرکز مدیریت راه‌های کشور به دریافت تصاویر آنلاین توسط پرنده‌های بدون سرنشین (پهپادها) در تاریخ 09/11/96 تیم عملیاتی به محور تهران - ساوه اعزام و تصاویر زنده از سطح محور به سالن عملیات ارسال گردید.

با توجه به ترافیک سنگین و تردد بالا در محور هراز در استان مازندران در ایام تعطیلات نوروز 97 و نیاز سالن عملیات مرکز مدیریت راه‌های کشور به دریافت تصاویر آنلاین توسط پرنده‌های بدون سرنشین (پهپادها) به‌منظور مدیریت و اطلاع‌رسانی به عموم؛ 380 دقیقه تصاویر مربوط به محور برداشت‌شده و در تمامی ساعات روز خدمات ارسال تصاویر آنلاین به سالن عملیات ارائه گردید.

در ایام تعطیلات نوروز 97 به‌طور مشابه برای محور آزادراهی تهران-قم در استان قم صورت پذیرفته و در روزهای 29/12/96 الی 4/1/97 و همچنین 12 و 13 فروردین 97 به مدت 120 دقیقه تصاویر هوایی آنلاين در مركز مديريت راه‌ها دريافت گرديد، در این روزها در تمامی ساعات تصاویر آنلاین به سالن عملیات ارسال گردید.

بعلاوه در زمان اوج سفرهاي اربعين حسيني (ع) در مرزهاي مهران و چذابه و شلمچه در آبان ماه سال 97 به‌خوبی از تصاوير پهپاد استفاده شد و براي مديريت ميداني و در مركز مديريت راه‌ها در تمامي ساعات شبانه‌روز و در روزهاي اوج از تصاوير برخط ارسال‌شده به مركز مديريت راه‌های كشور استفاده شد و مشكلات بسياري درراه خدمت‌رسانی به زائرين از اين طريق مرتفع گرديد.

در مقاطع مختلف اوج سفر در نوروز 98 و ساير ايام اوج تردد در مقاطع موردنیاز از تصاوير برخطي براي مديريت بحران‌ها استفاده مي¬شود.

در خصوص کارایی تکنولوژی‌های نوین اطلاعاتی نظیر (ITS) بررسی‌های علمی صورت گرفته است و آیا این فنّاوری‌ها موفق بوده‌اند؟

بررسی‌های لازم به‌منظور اثر سنجی استفاده از آخرين فناوری‌های روز دنيا درزمینهٔ سامانه‌های حمل‌ونقل هوشمند (ITS) به‌صورت مستمر انجام مي‌شود. در همين راستا در خصوص پروژه ثبت تخلفات عبور و مرور، كه بيشترين اعتبارات حمل‌ونقل هوشمند براي آن هزينه مي‌شود، اجراي اين پروژه منجر به كاهش تخلفات سرعت غیرمجاز از 6/11 درصد كل تردد به 8/6 درصد در پنج‌ماهه ابتداي سال 98 خودروهاي عبوري شده است.

افزایش مشارکت نخبگان در توسعه ایمنی و ترافیک و فعالیت جامعه فرهیختگان ترافیک و شورای فرهنگی ترافیک را چقدر مهم ارزیابی می‌کنید؟

در حال حاضر در حوزه حمل‌ونقل هوشمند به‌صورت قرارداد و تفاهم‌نامه با دانشگاه‌های تهران، صنعتي شريف، اميركبير و علم صنعت در پروژه‌هاي مختلف همكاري داريم و از خدمات آن‌ها در تحليل داده‌ها و استفاده از سامانه‌هاي نوين به‌منظور افزايش ايمني جاده‌اي استفاده مي‌كنيم. ازجمله از تحليل داده‌ها به‌منظور رفتارشناسي رانندگان و بهبود ايمني آن‌ها استفاده مي‌شود.

همچنين سازمان همكاري تنگاتنگي به شكل مشاوره با انجمن‌ها و NGO های فعال در حوزه حمل‌ونقل هوشمند دارد.

آیا در بخش هوشمند سازی ایمنی سرمایه پذیر بوده‌ایم؟ در چه بخش‌هایی؟

در حال حاضر سازمان آمادگي همكاري درزمینه نصب و بهره‌برداري از تجهيزات حمل‌ونقل هوشمند در سامانه‌هاي ثبت تخلفات عبور و مرور به‌صورت BOT را دارد و اسناد لازم در اين خصوص طراحی‌شده است و در صورت پيدا شدن سرمايه‌گذار مناسب امكان اين همكاري‌وجود دارد.

ارزيابي شما در استفاده از فن‌آوری سیستم‌های ايمني و هوشمند سازی جاده‌ها در کشور ما نسبت به کشورهای دیگر چگونه است؟

مي‌توان گفت درزمینه به‌کارگیری تجهيزات و سامانه‌های روز، كشور ما در وضعيت مطلوبي قرار دارد؛ اما از حيث سطح پوشش سامانه‌ها و به‌کارگیری و كاربرد سیستم‌های ITS كه نياز به افزايش آموزش‌ها و همچنين تغيير و بهبود در بهره‌برداري از سامانه‌هاي هوشمند هستيم. بنابراين در مقام مقايسه با كشورهاي صنعتي ازلحاظ داشتن و به‌کارگیری تكنولوژي تقریباً مشابه هستيم اما ازنظر پوشش شبكه جاده‌اي و همچنين زیرساخت‌های ارتباطي فاصله‌داریم. بعلاوه در شيوه‌هاي به‌کارگیری و نرم‌افزار به‌کارگیری سامانه‌هاي در حال پيشرفت هستيم ولي هنوز با كشورهاي صنعتي فاصله‌داریم.

نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar