۱۰:۵۴ - ۱۸ آبان ۱۳۹۸ - 09 November 2019
کد خبر: ۵۳۹۹۱
«صما» گزارش می دهد:
فیلتر دوده دیزل، تجربه جهانی 37 کشور دنیا برای کنترل آلودگی هوای وسایل نقلیه دیزلی است و با نصب روی یک وسیله یورو4، انتشار ذرات آلاینده‌و گازی آن را تا حد یورو6 (نزدیک به صفر) کاهش می دهد اما متاسفانه در کشور ما کماکان سر این اصل اولیه اتفاق نظر حاصل نمی شود.

حال هوا بد است. این روزها لشکری از ذرات معلق برای ورود به ریه 40 میلیون شهروند در شهرهای بزرگ کشور به صف شده‌اند. آلودگی هوا برای هر کس به تناسب ترددی که در هوای آزاد دارد، بلایی به همراه می‌آورد. دیگر پای سرفه و ‌نفس تنگی در میان نیست. ریزذرات سلامت همه اعضای بدن را هدف گرفته‌اند. تریبون‌های اقتصادی جهان از اثرات میلیون دلاری آلاینده‌ها می‌گویند اما ارزش مرگ و زندگی عزیزان‌مان را با کدام عدد و رقم تخمین می‌زنیم؟ تنها راه برای نفوذ نکردن ذرات معلق به عمق ریه‌ها، پیشگیری از انتشار آنهاست. آمارها می‌گوید بیش از یک‌سوم آلودگی هوای شهرهای بزرگ کشور زیر سر وسایل نقلیه دیزلی است. دود اتوبوس‌ها و کامیون‌‌ها در سایه فرسودگی، برای مردم سرطان هدیه می‌آورد. تجزیه خروجی اگزوز یک وسیله نقلیه دیزلی شامل بزرگ‌ترین منابع کربن سیاه است؛ ماده‌ای مهلک که سرطان‌زا بودنش از بدیهیات علمی جهان است.

تاریخچه قانون نصب فیلتر دوده

نصب فیلتر دوده به منظور حذف ذرات معلق خروجی از اگزوز خودروهای دیزلی از سال ۱۹۹۴ میلادی در کل دنیا آغاز شد. در ایران هم در سال ۹۳، ضرورت نصب «فیلتر دوده» روی خودروهای دیزلی به عنوان راهکاری موثر برای کاهش ذرات معلق خروجی از این گروه خودروها به تصویب دولت رسید و از آن پس شماره گذاری خودروهای دیزلی بدون فیلتر دوده ممنوع اعلام شد. هرچند تمام معضلات ناشی از خودروهای دیزلی با این مصوبه حل نشد، زیرا جدا از خودروهای نو، مشکل اصلی در شهر بزرگی چون تهران، خودروهای دیزلی در حال تردد به ویژه خودروهای متعلق به ناوگان حمل و نقل عمومی شهر بود؛ از این رو مطابق آیین نامه های ۲ و ۸ قانون هوای پاک، استفاده از فیلتر دوده علاوه بر خودروهای نو برای خودروهای دیزلی در حال تردد به ویژه ناوگان حمل و نقل عمومی نیز الزامی شد. بر این اساس، علاوه بر بهبود کیفیت سوخت نفت گاز از منظر محتوای گوگرد، نصب فیلتر دوده نیز به عنوان یکی از راهکارهای کاهش ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون برای شهر تهران و هفت کلان شهر کشور به تصویب هیئت وزیران رسید و شهرداری مکلف به اجرای آن شد. قرار بود از پاییز ۹۴ نصب فیلتر دوده روی خودروهای دیزل نو اجباری شود، اما خودروسازان یک سال وقت گرفتند تا کارهای تحقیقی و توسعه‌ای لازم را انجام دهند و بالاخره استفاده از فیلتر دوده برای خودروهای دیزلی از ابتدای سال ١٣٩٦ الزامی شد.

ماجرای درخواست حذف فیلتر دوده توسط خودروسازان

اما چندی پیش نامه ای منتشر شد که بر اساس آن شرکت ایران خودرو دیزل خطاب به اسحاق جهانگیری، معاون اول محترم ریاست جمهوری خواستار معافیت از بکارگیری این فیلتر ها شده بود.

در این خصوص مهدی یونسیان، مدیرعامل شرکت ایران خودرو دیزل تصریح کرده بود: استفاده از فیلترهای جذب دوده بدون تامین سوخت باکیفیت و استاندارد بی‌فایده و الزام بر اجرای آن صرفا باعث هدررفت منابع ارزی کشور می شود.

وی اظهار داشت: اکثر جایگاه‌ها نتوانسته‌اند از استاندارد و میزان کیفیت لازم بهره‌مند باشند و از نرخ PPM بالای 1200و حتی 7000 برخوردار بوده‌اند و به نظر می‌رسد پوشش سراسری توزیع سوخت مناسب انجام نپذیرفته است.

این بدان معناست که حتی با وجود نصب سیستم ATS بر روی این خودروها بلافاصله با استفاده از سوخت با کیفیت پائین موجود در جایگاه‌های توزیع سوخت، این سیستم عملا از کار افتاده و عملکرد لازم را نخواهد داشت.

یونسیان افزود: اگر چه اقدامات لازم برای داخلی‌سازی این فیلتر در داخل کشور صورت گرفته و در حال انجام است اما هم‌اکنون تامین هر قطعه ATS برای هر محصول ارزبری بالایی دارد که به قیمت تمام شده خودرو اضافه می‌شود و با از کار افتادن آن به طور خودکار این میزان هزینه ارزی دور ریخته می‌شود! نامه ما به معاون اول محترم رئیس جمهور در واقع دغدغه ما برای جلوگیری از هدررفت منابع ارزی است که در واقع به گران شدن بیشتر محصول هم منجر شده است.

جهانگیری هم در پاسخ به درخواست این شرکت‌های خودروسازی برای توقف «نصب فیلتر دوده» روی خودروهای دیزلی، به رحمانی و کلانتری می نویسد: «با توجه به تحریم و نیاز کشور به کامیون های مذکور، با نظر مساعد بررسی و برای مدتی مجوز صادر شود.» البته معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست مخالفت سازمان را با این خواسته اعلام و تأکید کرد که خودروسازان به بهانه تحریم قصد دارند مصوبه فیلتر دوده را حذف کنند و فقط به دلیل گران شدن فیلترها حاضر به تهیه آن نیستند چون قبل از تحریم هم حاضر به نصب آن نبودند.

نصب ۵۰ فیلتر دوده در آینده‌ نزدیک

در این رابطه محسن پورسیدآقایی، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با اشاره به ورود ۵۰ فیلتر دوده به کشور گفت: نصب این فیلترهای دوده به‌زودی آغاز می‌شود. نتایج استفاده از فیلتر دوده نیز کاملا موفقیت آمیز بوده است و در این چند سال اگزوز اتوبوس‌ها ۱۰۰ درصد تمیز هستند.

وی با اشاره به لزوم استفاده از فیلتر دوده در اتوبوس‌های شهری اظهار کرد: استفاده از فیلتر دوده یک رویکرد و استاندارد جهانی محسوب می شود و چندین سال است که شهرهای بزرگ دنیا با یکدیگر متحد شده‌اند تا همه خودروهای دیزلی و اتوبوس‌های شهری خود را مجهز به فیلتر دوده کنند.

معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با بیان اینکه در ایران هم تعدادی فیلتر دوده به‌صورت آزمایشی نصب شده است، اظهارکرد: نتایج استفاده از فیلتر دوده کاملا موفقیت آمیز بوده است و در این چند سال اگزوز اتوبوس‌ها ۱۰۰ درصد تمیز هستند بنابراین با این تجربه موفق حتما می‌توان این کار را ادامه داد و اتوبوس‌های تهران را به فیلتر دوده مجهز کرد.

پورسید آقایی دلیل عدم پیشرفت این اقدام را کمبود منابع اعلام کرد و گفت: اخیرا سعید نمکی، وزیر بهداشت نامه‌ای خطاب به پیروز حناچی، شهردار تهران ارسال کرد و پیگیر علت عدم نصب فیلتر دوده روی اتوبوس‌های دیزلی پایتخت شد. در توضیح به وزیر اعلام کردیم برای این منظور دچار کمبود منابع هستیم البته در این راستا اقداماتی انجام شده است و ۵۰ دستگاه فیلتر دوده که سال گذشته به مبلغ حدود ۴ میلیارد تومان خریداری کردیم هم اکنون وارد کشور شده است و به‌زودی نصب خواهد شد.

معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران درباره حواشی پیش آمده درباره دستور اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهوری به منظور توقف نصب فیلتر دوده گفت: دراین باره تا حدودی بزرگنمایی شده و او دستوری مبنی بر توقف نصب فیلتر دوده صادر نکرده است. شرکتی درخواست مساعدت کرده بود و آقای جهانگیری هم به وزیر صنعت، معدن و تجارت و رییس سازمان محیط زیست اعلام کرد تا مساعدت کنند. این موضوع به هیچ وجه به معنی دستور توقف نصب دوده نیست.

وی با بیان اینکه نصب فیلتر دوده دارای مقررات مصوب دولت است، اظهارکرد: به‌طور طبیعی اگر نظر دولت توقف نصب فیلتر دوده باشد با یک نامه امکان پذیر نیست و در هیات وزیران باید اصلاحیه صورت گیرد.

نفوذ دلالان به شهرداری برای نصب فیلتر دوده

در حالی معاون حمل و نقل شهرداری تهران از خرید فیلتر دوده و نصب بر روی اتوبوس های دیزلی خبر می دهد که پیش تر شورای شهر تهران هم با این استدلال که نصب فیلتر دوده بر روی اتوبوس های فرسوده کارایی ندارد، بودجه خرید فیلتر دوده را حذف کرده بود. ضمن اینکه اخیرا عضو شورای شهر از ورود دلالان به شهرداری برای وارد کردن فیلتر دوده و فروش آن به شهرداری ها خبر داده است. محمد علیخانی، رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر تهران در این باره گفت: مدتی پیش برخی دلالان به شهرداری نفوذ کرده و اصرار داشتند فیلترهای دوده در اتوبوس‌ها نصب‌ شود.

وی افزود: در ابتدای کار ۵۰ مورد از این فیلترهای دوده بر روی اتوبوس‌ها نصب شد که رانندگان متوجه شدند راندمان موتور اتوبوس‌هایشان کاهش پیدا کرده بنابر این آنها را از اتوبوس‌ها باز کردند ما نیز در شورای شهر مخالف نصب فیلتر دوده بر روی اتوبوس‌ها بودیم و معتقدیم این مسئله تنها سبب هدررفت منابع می‌شود.

علیخانی با اشاره به اینکه اگر در حال حاضر مجدد سازمان اتوبوسرانی بخواهد فیلتر دوده بر روی اتوبوس‌ها نصب کند تخلف کرده است،‌ گفت:‌این مسئله نه در بودجه و نه در برنامه توسعه دیده شده و استفاده از فیلترهای دوده اگر در دستور کار باشد نشان از نفوذ دلالان به شهرداری دارد و ما آن را پیگیری می‌کنیم.

عضو شورای شهر تهران با اشاره به اینکه نصب فیلتر دوده نقشی در کاهش آلودگی هوا ندارد و تنها بحث دلالی و مالی است،‌ خاطر نشان کرد: حتی برخی برای این مسئله به سازمان محیط زیست ورود کرده و قصد داشتند آنها را مجاب کنند که استفاده از فیلتر دوده مفید است.

وی گفت: در صورتی که محسن پورسیدآقایی معاون شهردار در نصب فیلتر دوده اصرار داشته باشند نشان از ناآگاهی‌شان به این موضوع داشته و البته در زمانی معاون شهردار در دفاع از این موضوع به شورا آمد ولی لایحه مربوطه با موافقت اعضای شورای شهر همراه نبود.

نصب نکردن فیلتر دوده بازی با جان مردم است

جالب تر اینکه آرش حسینی میلانی، رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران در اظهاراتی که 180 درجه با دیگر عضو شورا متفاوت است، با بیان اینکه موافقت با درخواست خودروسازان برای عدم الزام نصب فیلتر دوده، بازی کردن با جان مردم است، تاکید کرد: اگر بخواهیم در پایتخت هزاران خودرو دیزلی غیراستاندارد داشته باشیم، وضعیت آلودگی هوای تهران مجددا وارد شرایط ناسالم خواهد شد.

وی همچنین اظهار کرد: در سال 93 بر اساس مصوبه هیات دولت، نصب «فیلتر جاذب دوده» به منظور کاهش آلودگی هوا الزامی شد. خودروسازان در همان زمان با این مسأله مخالفت‌های گسترده‌ای داشتند اما در نهایت به اجرای آن گردن نهادند. در شرایطی که خودروسازان در یکی، دو‌ساله گذشته بیشترین سود و استفاده را از تحولات اقتصادی برده‌اند و به بهانه تحریم‌ها، خودروهایشان را با همان کیفیت و بلکه کمتر و صد البته قیمت بیشتر فروخته‌اند، با همان بهانه تحریم‌ها می‌خواهند از انجام کمترین وظیفه در راستای قانون هوای پاک شانه خالی کنند.

حسینی میلانی افزود: این بهانه آوردن‌ها در حالی است که نارضایتی مردمی از این خودروسازان بسیار آشکار و واضح است و معلوم نیست تا چه زمانی قرار است از انحصارات خودرویی حمایت صددرصدی کنیم، خودروسازانی که قبل از تحریم‌ها به سختی زیر بار اجرای نصب فیلتر دوده روی خودروهای دیزلی می‌رفتند. حالا هم تحریم را بهانه می‌کنند.

کلام آخر

فیلتر دوده دیزل، تجربه جهانی 37 کشور دنیا برای کنترل آلودگی هوای وسایل نقلیه دیزلی است و با نصب روی یک وسیله یورو4، انتشار ذرات آلاینده‌و گازی آن را تا حد یورو6 (نزدیک به صفر) کاهش می دهد اما متاسفانه در کشور ما کماکان سر این اصل اولیه اتفاق نظر حاصل نمی شود. از یک طرف خودروساز تحریم را بهانه می کند و اعتقاد دارد که با کیفیت کنونی سوخت، نصب این فیلتر ها هیچ کارایی ندارند. از سوی دیگر سازمان محیط زیست و معاونت حمل و نقل شهرداری تهران با اشاره به اهمیت نصب فیلتر دوده، خودروساز ها را متهم به دور زدن قانون و بهانه قرار دادن تحریم ها می کنند. ضلع سوم ماجرا هم شورای شهر تهران است که یک عضو آن با قاطعیت ماجرای استفاده از فیلتر دوده را ابزار سودجویی دلالان می داند و عضو دیگر آن با همان قاطعیت از ضرورت نصب فیلتر دوده حمایت می کند. فراتر از همه این بازیگران، دولت قرار دارد که قانون را به یک نامه نگاری خصوصی تقلیل داده است و معلوم نیست چه کسی دغدغه سلامت مردم را دارد.


برچسب ها فیلتر دوده ، شهرداری
نام:
ایمیل:
* نظر:
r_sar دیگر اخبار گروه r_sar