هادی زرقانی، کارشناس و فعال حوزه ساختوساز
تورم ساختاری مسکن؛ چرا رکود نتوانست قیمتها را پایین بیاورد؟
بازار مسکن ایران در شرایطی بیسابقه به تورم ساختاری مواجه است که حتی رکود اقتصادی نتوانسته قیمتها را کاهش دهد. نگاه سرمایهای مردم به مسکن، کمبود عرضه و وابستگی شدید ساختوساز به واردات، باعث شده است قیمت خانهها حتی در دوران رکود ۳۰ درصد بالاتر باقی بماند. هادی زرقانی، کارشناس و فعال حوزه ساختوساز، علت این بحران عمیق و راهکارهای مقابله با آن را توضیح میدهد.
تورم مسکن؛ چالش ساختاری اقتصاد ایران
زرقانی تاکید کرد: «تورم مسکن تنها نتیجه کمبود عرضه یا افزایش تقاضا نیست؛ بلکه یک تورم ساختاری است. ما با سه مشکل اساسی مواجه هستیم: تامین زمین شهری ناکارآمد، ناکارآمدی نظام مالی مسکن و راندمان پایین ساختوساز.»
به گفته او، نگاه سرمایهای مردم به مسکن باعث ایجاد تقاضای سرمایهای شده که حتی در شرایط رکود، قیمتها را بالا نگه میدارد. همچنین کمبود شفافیت در نظام مالیاتی و ناتوانی دولت در تعادلبخشی به تولید و نیاز جامعه، تورم مسکن را تشدید کرده است.
راندمان پایین ساختوساز؛ عامل افزایش هزینهها
یکی از دلایل اصلی گرانی مسکن، پایین بودن راندمان ساختوساز است. زرقانی گفت: «در حالی که کشورهای اروپایی و آسیایی بخش قابلتوجهی از ساختوساز خود را صنعتیسازی کردهاند، در ایران روشهای سنتی غالب است. این باعث طولانی شدن زمان ساخت و افزایش هزینهها میشود. اجرای مهندسی ارزش میتواند هزینهها را تا ۲۵ درصد کاهش دهد بدون اینکه کیفیت کاهش یابد.»
راهکارهای فنی برای کاهش قیمت مسکن
کارشناس مسکن افزود: «استفاده از بتن توانمند، سبکسازی سازهها و بهرهگیری از سیستمهای هوشمند مدیریت انرژی، سرعت ساختوساز را افزایش و هزینههای نگهداری را کاهش میدهد. این اقدامات به شکل مستقیم قیمت نهایی واحدهای مسکونی را پایین میآورد.»
نقش دولت؛ از سازنده به تنظیمگر
زرقانی تصریح کرد: «دولت باید به جای تولید مسکن، نقش تنظیمگر را ایفا کند؛ سیاستگذاری برای واگذاری زمینهای شهری به سازندگان حرفهای، ارائه وامهای بلندمدت و پایدار و اجباریکردن استانداردهای فنی، میتواند کیفیت ساختوساز را بالا برده و از تولید ساختمانهای بیکیفیت جلوگیری کند.»
اصلاحات ساختاری؛ کلید خروج از بحران
راهکارهای ترکیبی شامل مهندسی ارزش و صنعتیسازی ساختوساز، اصلاح سیاستهای اعتباری و مالیات هدفمند بر سوداگری، میتوانند هم قیمت تمامشده واحدها را کاهش دهند و هم کیفیت ساخت را بهبود بخشند. زرقانی تاکید کرد: «بدون اجرای این سه عامل، حل پایدار بحران تورم مسکن امکانپذیر نخواهد بود.»
