بازار مسکن پایتخت در شهریورماه زیر سایه «ریسک ماشه» و جهش تند دلار، تکان خفیفی را تجربه کرد؛ تکانی که نه توانست رکود سنگین این بازار را بشکند و نه موجی از افزایش قیمتها را رقم بزند. درحالیکه دلار، سکه و بورس روندی صعودی را پشت سر گذاشتند، بازار مسکن مسیر متفاوتی پیمود و بازدهی منفی ثبت کرد.
بازار مسکن زیر سایه «ماشه»
ماه گذشته، همزمان با آغاز اقدامات اولیه کشورهای عضو برجام برای فعالسازی مکانیسم ماشه، بازارهای مالی کشور دستخوش تغییرات جدی شدند:
- دلار با صعودی بیسابقه به مرز ۱۰۴ هزار تومان رسید و بازدهی ۱۱ درصدی ثبت کرد.
- سکه بیشترین میزان بازدهی را بهدست آورد و سرمایهگذاران به سمت این بازار هجوم بردند.
- بورس هم رشد ۲.۶ درصدی را تجربه کرد.
اما بازار مسکن داستان دیگری داشت؛ متوسط «قیمت پیشنهادی» آپارتمانها در تهران نهتنها افزایش نیافت، بلکه یکدهم درصد کاهش نشان داد. به بیان دیگر، نخستین واکنش بازار ملک به ریسک ماشه، صرفا «تکان خفیفی» در حجم معاملات بود.
مستاجران؛ بازیگران جدید معاملات
بررسی میدانی واسطههای ملکی نشان میدهد بخشی از متقاضیان مصرفی، عمدتا مستاجران، در شهریور وارد بازار شدند. این گروه، شرایط نوسانی ارز و طلا را فرصتی برای خرید خانه تلقی کردند. برخی با فروش طلا یا املاک در شهرهای دیگر، برای خرید در تهران اقدام کردند.
با این حال، تقاضای سرمایهای همچنان از بازار غایب است و اغلب سرمایهگذاران بهدلیل نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، ترجیح میدهند در حاشیه بمانند. این در حالیست که داوود بیگینژاد، نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران معتقد است اگرچه بازار دچار رکود نسبی است، اما حباب قیمتها تخلیه شده و شرایط برای سرمایهگذاری در حوزه مسکن ایدهآل است. وی تاکید میکند که این بازار مسکن و ساخت و ساز است که ایجاد اشتغال و تولید کرده، چرخه اقتصاد کشور را به حرکت در میآورد نه بازار ارز و طلا.
فروشندگان در نقش بازنده یا برنده؟
در حالی که آمار رسمی از قیمت قطعی معاملات وجود ندارد، روایت واسطهها نشان میدهد اغلب فروشندگان حاضر به تخفیفهای سنگین، حتی در حد چندصد میلیون تومان شدهاند تا از رکود خارج شوند. بهگفته فعالان بازار، بسیاری از معاملات در نهایت پایینتر از قیمتهای پیشنهادی اولیه نهایی شده است.
کارشناسان و واسطههای ملکی بر این باورند که بازار مسکن همچنان در بدترین رکود سالهای اخیر قرار داشته و حتی با وجود عرضه نسبتا زیاد، سطح تقاضا به حدی پایین است که برخی مشاوران املاک در طول یک ماه تنها یک معامله به ثبت میرسانند.
به اعتقاد تحلیلگران، عبور از این وضعیت بیش از آنکه به متغیرهای اقتصادی وابسته باشد، به حلوفصل ریسکهای سیاسی مانند ماشه و تحریمها گره خورده است. بنابراین، چشمانداز روشنی برای رونق کوتاهمدت این بازار وجود ندارد.
