محمد لاهوتی، رییس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی ایران
مکانیسم ماشه؛ تهدید روانی یا اقتصادی؟
در حالیکه بحث فعال شدن «مکانیسم ماشه» دوباره بر سر زبانها افتاده، بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند تاثیر واقعی آن پیشتر بر اقتصاد ایران وارد شده است. محمد لاهوتی، رییس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی ایران، میگوید آنچه امروز بیش از تحریمهای خارجی اقتصاد کشور را زمینگیر کرده، سیاستهای مبهم داخلی و خودتحریمیهاست؛ مسائلی که اگر اصلاح شوند، میتوانند اثرات روانی بازگشت تحریمها را تا حد زیادی خنثی کنند.
اثرات مکانیسم ماشه؛ بیشتر روانی تا واقعی
لاهوتی با اشاره به خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ تاکید میکند که در همان زمان تقریبا تمامی تحریمها بازگشت و امکان دسترسی به ابزارهایی همچون سوئیفت و گشایش اعتبار بانکی از بین رفت. به همین دلیل، او معتقد است امروز ظرفیت زیادی برای اعمال تحریمهای جدید باقی نمانده است.
با این حال، فعال شدن مکانیسم ماشه میتواند در کوتاهمدت اثر روانی بر بازارها داشته باشد و حتی نرخها را بالا ببرد، اما این موج به گفته او ماندگار نخواهد بود.
خودتحریمی؛ مانعی بزرگتر از تحریم خارجی
به باور رییس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی، آنچه اکنون فعالان اقتصادی را بیشتر از تحریمهای بینالمللی آزار میدهد، سیاستهای داخلی و تصمیمات مبهم در حوزههای ارزی و گمرکی است. او به مواردی چون پیمانسپاری ارزی، بازگرداندن ارز صادراتی و رسوب کالا در گمرک اشاره میکند و معتقد است اگر دولت در این زمینهها بازنگری و شفافسازی کند، میتواند بخش بزرگی از اثرات منفی تحریمها را مهار کند.
نقش رسانهها در آرامشبخشی به بازار
لاهوتی همچنین بر اهمیت اطلاعرسانی دقیق و بیطرفانه تاکید کرد و گفت: رسانهها میتوانند با پرهیز از دامنزدن به شایعات، فضای روشنتری برای فعالان اقتصادی و مردم ایجاد کنند. به اعتقاد او، آرامش روانی جامعه میتواند بهاندازه سیاستهای اقتصادی در مدیریت بحران موثر باشد.
راهکار پیشنهادی: بازنگری سیاستهای ارزی و گمرکی
لاهوتی در پایان تاکید میکند که برای کاهش اثرات بازگشت تحریمها باید بر «اصلاح سیاستهای داخلی» تمرکز کرد. بازنگری در سیاستهای ارزی و گمرکی، تسهیل تجارت خارجی و جلوگیری از خودتحریمیها، مسیر بهبود شرایط و افزایش اعتماد فعالان اقتصادی را هموار خواهد کرد.
موضوع مرتبط:
غلامرضا معصومی، رییس سابق سازمان اورژانس کشور و استاد مدیریت بحران و سلامت در بلایا، دانشگاه علومپزشکی ایران
جامعهشناسی بحران در عصر تحریم و تهدید؛ بیاعتمادی اجتماعی، بزرگترین مانع تابآوری
