افزایش بیبرنامه ساختوساز در کلانشهرهای فشرده، نهتنها باری از دوش بازار مسکن برنمیدارد، بلکه فشار جمعیتی، زیستمحیطی و زیرساختی را دوچندان میکند. به باور کارشناسان، کلید حل بحران مسکن نه در برجسازی در قلب تهران، بلکه در توسعه هوشمندانه شهرهای جدید با مشارکت بخش خصوصی نهفته است.
حسین جوشقانی، کارشناس حوزه مسکن، با تاکید بر سهم بالای زمین در قیمت تمامشده مسکن گفت: در کلانشهرهای کشور، بهویژه تهران، همزمان با کمبود زمین مناسب ساختوساز، تراکم جمعیت نیز بسیار بالاست؛ بهطوری که این شهرها از نظر چگالی جمعیتی حتی از بسیاری از پایتختهای بزرگ دنیا نیز پیشی گرفتهاند.
او افزود: وجود زمینهای خالی در محدوده شهرها بهمعنای امکان توسعه منطقی نیست. پروژههایی مانند احداث مجتمعهای بزرگ مسکونی در زمینهایی نظیر پادگانها، در ظاهر میتواند به افزایش عرضه کمک کند اما در واقع فشار مضاعفی بر زیرساختهای شهری، شبکه ترافیکی و ظرفیت زیستی تهران وارد میکند.
به گفته جوشقانی، تبدیل همه زمینهای شهری به برجهای مسکونی راهکار پایداری برای پاسخ به نیاز مسکن نیست. او پیشنهاد کرد که دولت بهجای تمرکز بر تراکمفروشی در شهرهای شلوغ، با انجام آمایش سرزمین، مناطق مستعد توسعه شهرنشینی را شناسایی کند. مناطقی همچون سواحل مکران بهدلیل دسترسی به زمین ارزانتر و قابلیت توسعه پایدار، میتوانند به قطبهای جدید سکونتی و اقتصادی تبدیل شوند.
این کارشناس حوزه مسکن با اشاره به نقش حیاتی بخش خصوصی تاکید کرد: توسعه شهرهای جدید باید بر پایه همکاری با توسعهگران حرفهای یا همان دولوپرها انجام شود و دولت نقش تسهیلگر داشته باشد نه مجری. تجربه چند دهه گذشته نشان داده که دولت شرکتدار، توسعهدهنده موفقی نیست و برای تحقق جهش تولید مسکن باید میدان را برای بخش خصوصی توانمند باز کرد.
جوشقانی همچنین بر ضرورت بازنگری در سیاستهای زمین و مسکن تاکید کرد و گفت: سازمان ملی زمین و مسکن باید با مرور تجارب گذشته، سیاستهای خود را در راستای عرضه زمین در شهرهای جدید بازتعریف کند تا از تکرار خطاهای توسعه در کلانشهرها جلوگیری شود.
او در ادامه، به اهمیت نوآوری در حوزه تامین مالی مسکن اشاره کرد و افزود: بهرهگیری از فناوریهای نوین مالی مانند توکنایز مسکن میتواند ابزاری کارآمد برای جذب سرمایههای خرد خانوارها باشد؛ سرمایههایی که در حال حاضر اغلب به بازارهای غیرمولد وارد میشوند. به باور وی، این رویکرد میتواند ضمن تقویت ساختوساز و اشتغال، به رشد پایدار اقتصادی کشور نیز کمک کند.
