احمد دنیانور، عضو هیاترییسه انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، مهرداد اکبریان، رییس انجمن سنگآهن ایران و کیوان جعفری طهرانی، کارشناس معدن و صنایع معدنی
رشد ۸۰ درصدی صادرات سنگآهن؛ هشدار فولادیها، دفاع معدنیها
به گزارش صما، افزایش چشمگیر صادرات سنگآهن، زنگ خطر جدیدی را در زنجیره فولاد کشور به صدا درآورده است. درحالیکه ماده ۴۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، دولت را موظف به جلوگیری از خامفروشی و تکمیل زنجیره ارزش در معادن کرده، آمارها از رشد بیش از ۸۰ درصدی صادرات سنگآهن در پنج ماه نخست سال حکایت دارد؛ موضوعی که فولادیها آن را تهدیدی برای تامین مواد اولیه میدانند و در مقابل، فعالان معدنی از آن بهعنوان ضرورت اقتصادی یاد میکنند.
افزایش صادرات؛ هشدار فولادیها
به گزارش صما، تولیدکنندگان فولاد از جهش صادرات سنگآهن بهشدت انتقاد داشته و آن را مانعی در مسیر پایداری تولید میدانند.
احمد دنیانور، عضو هیاترییسه انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با اشاره به آمار صادرات میگوید: «سنگآهن مواد اولیه ما و تجدیدناپذیر است. امسال فقط در پنج ماهه نخست، پنج میلیون و شصتوشش هزار تن کنسانتره صادر کردهایم؛ یعنی بیش از ۸۰ درصد رشد! این اصلا چه معنی دارد؟»
دنیانور معتقد است افزایش صادرات بهظاهر ارزآوری دارد، اما در واقع به زیان اقتصاد ملی تمام میشود: «سنگآهن را صادر میکنید و سه میلیارد دلار ارز میآورید، اما همین سنگ وقتی در کشورهای دیگر فرآوری میشود، به محصولی خاص تبدیل شده و ما برای واردات آن باید ۳۰ میلیارد دلار پرداخت کنیم!»
دفاع معدنیها از صادرات
در آنسوی ماجرا، فعالان بخش سنگآهن معتقدند صادرات مازاد تولید، راهی برای حفظ نقدینگی و تداوم فعالیت واحدهای معدنی است. مهرداد اکبریان، رییس انجمن سنگآهن ایران، در اینباره میگوید: «مازادی که روی زمین مانده، باید صادر شود تا زنجیره فعال بماند. وقتی سه بار عرضه در بورس انجام میشود و خریداری ندارد، طبیعی است که مجوز صادرات صادر شود.»
به گفته اکبریان، نگاه صفر و یکی به خامفروشی منطقی نیست: «سنگآهن نسبت به کنسانتره خام است، کنسانتره نسبت به گندله خام است و گندله هم نسبت به آهن اسفنجی. اگر با این توصیفات بخواهیم پیش برویم، حتی شمش هم در این منطق، ماده خام محسوب میشود.»
پاسخ فولادیها؛ خامفروشی یا سفسطه؟
با این حال، دنیانور این نوع استدلال را رد میکند و آن را «سفسطه» میداند: «شما با دمای هزار و ششصد و هفتاد درجه سانتیگراد آهن را ذوب میکنید، عناصر را تنظیم میکنید و محصول صنعتی میسازید؛ این با پودر کردن و شستوشوی سنگآهن برای تولید کنسانتره قابل مقایسه نیست. چطور ممکن است هر دو را خام بدانیم؟»
دنیانور همچنین منطق عرضه در بورس را ناکافی دانسته و تاکید میکند: «شما زمانی میتوانید از فرمول عرضه و تقاضا استفاده کنید که عرضه شما محصول باشد، نه سنگ آهن. ما با ماده اولیه حیاتی روبهرو هستیم، نه کالای مصرفی.»
راهحل چیست؟
در شرایطی که جدال میان زنجیره بالادست (معدنداران) و پاییندست (تولیدکنندگان فولاد) سالهاست ادامه دارد، برخی کارشناسان بر ضرورت ورود دولت تاکید دارند.
کیوان جعفری طهرانی، کارشناس معدن و صنایع معدنی تاکید میکند: «حاکمیت باید برای این موضوع تصمیم جدی بگیرد. اگر لازم است، دولت میتواند با درصد مشخصی محصولات را پیشخرید کند تا تعادل در بازار حفظ شود.»
تصمیم نهایی با کیست؟
اکنون چشمها به وزارت صنعت، معدن و تجارت دوخته شده تا ببینند این وزارتخانه چه تدبیری برای برقراری توازن میان صادرات، تامین داخلی و جلوگیری از خامفروشی اتخاذ خواهد کرد. جدال دیرینه فولادیها و معدنداران، اگرچه از دل زنجیره ارزش میآید، اما امروز به مسئلهای ملی تبدیل شده ؛ مسئلهای که میتواند آینده صنعت فولاد ایران را رقم بزند.
