هشدار درباره گیلان؛ وقتی بی‌برنامگی شهری به بحران زیست‌محیطی می‌رسد

سینا لطف‌پور از ناترازی توسعه، مهاجرت بی‌ضابطه و تهدید کشاورزی و امنیت غذایی در شمال کشور می‌گوید.
لطف‌پور، شهرساز و فعال حوزه شهری، در سخنان خود با نگاهی هشداردهنده به وضعیت شهرسازی کشور، به‌ویژه استان گیلان، تأکید می‌کند که بی‌برنامگی، عدول از طرح‌های مصوب و توسعه بدون چشم‌انداز روشن، این استان را در مسیر بحرانی قرار داده که تجربه آن در سایر نقاط کشور پیش‌تر دیده شده است. به‌گفته وی، صنعت ساختمان و روند شهرنشینی در سال‌های اخیر تحت‌تأثیر سودهای کوتاه‌مدت و تصمیم‌های آنی، به سمت بی‌انضباطی و بارگذاری‌های بیش از ظرفیت حرکت کرده است؛ وضعیتی که امروز با عنوان «ناترازی» شناخته می‌شود اما پیامدهای آن به‌صورت ملموس در زندگی روزمره مردم دیده می‌شود. او معتقد است استان گیلان به‌دلیل نداشتن پدیده‌هایی مانند فرونشست، به مقصد جدید سرریز جمعیت و ساخت‌وساز تبدیل شده و همین موضوع خطر تکرار بحران‌هایی مشابه سایر استان‌ها را افزایش داده است. لطف‌پور با تأکید بر لزوم وفاداری به طرح‌ها و اسناد بالادستی، می‌گوید همان‌طور که در مقیاس ساختمان نمی‌توان از محاسبات پایداری عدول کرد، در مقیاس شهر و استان نیز نمی‌توان طراحی‌ها و برنامه‌های مصوب را نادیده گرفت. به‌باور او، گیلان نقشی حیاتی در کشاورزی و امنیت غذایی کشور دارد و تبدیل آن به محلی برای جبران ناترازی سایر مناطق، تهدیدی جدی برای محیط‌زیست، اقتصاد محلی و سلامت عمومی است. وی هشدار می‌دهد که خرد شدن اراضی، گسترش ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه، آلودگی منابع آب و خاک و افزایش آسیب‌های بهداشتی، نتیجه مستقیم بی‌قانونی و نگاه کوتاه‌مدت به توسعه است. از نگاه او، جریمه‌محور بودن برخورد با تخلفات ساختمانی و خریدنی شدن تخلف، نه‌تنها سرمایه عمومی را هدر می‌دهد بلکه نظارت و قانون‌مداری را بی‌اثر می‌کند. لطف‌پور تأکید می‌کند پرسش «حالا چه باید کرد» زمانی مطرح می‌شود که هشدارهای قبلی نادیده گرفته شده‌اند و راه‌حل‌های امروز، بدون بازاندیشی جدی در مسیر گذشته، کارآمد نخواهند بود. او نقش این‌گونه نشست‌ها و اجلاس‌ها را ایجاد فرصت برای طرح دغدغه‌ها، مطالبه‌گری اجتماعی و هشدار به تصمیم‌گیران می‌داند؛ حتی اگر شنیده نشوند.