چگونه سیاست‌های ارزی دولت بر بازار مسکن تاثیر می‌گذارد؟

حسن محتشم، عضو هیات مدیره انجمن انبوه سازان استان تهران معتقد است تک نرخی شدن ارز نه تنها نتوانسته بازار مسکن را از رکود خارج کند بلکه سرمایه‌ها را بیش از پیش به سمت بازار ارز و طلا سرازیر کرده است. وی تاکید کرد بحران‌های سیاسی و اجتماعی موجود، امکان نقدشوندگی مسکن را پایین آورده و سبب عقب ماندن بازار مسکن از سایر بازارهای موازی شده است اما این شرایط پایدار نخواهد بود و بخش مسکن دیر یا زود خود را تحمیل می‌کند.

ارز ترجیحی چیست و چرا حذف شد؟

ارز ترجیحی یکی از سیاست‌های ارزی دولت ایران است که برای حمایت از واردات کالاهای ضروری و کنترل قیمت‌ها در بازار داخلی به کار می‌رود. به گفته محتشم، به طور معمول، بسیاری از واردکنندگان و تولیدکنندگانی که از ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان استفاده می‌کردند کالا‌های خود را با این نرخ در بازار نمی‌فروختند بلکه سعی داشتند قیمت آن کالا را به نرخ دلار آزاد نزدیک کنند؛ و بدین ترتیب از افزایش قیمت ارز سود می‌بردند. در نتیجه رشد قیمت ارز تنها باعث ایجاد شکاف بین دلار دولتی و بازار آزاد شده و به رشد قیمت کالا‌های وارداتی می‌انجامید. به بیان دیگر، یک عده مافیا هر روز از جیب مردم پولدار می‌شدند و دولت نمی‌توانست این مساله را مدیریت کند تا کالا‌ها ارزان در اختیار جامعه قرار گیرد.

وی افزود: یکی از دلایل اصلی بحران و شرایط ناگوار اجتماعی، مساله اقتصاد و معیشت مردم بخصوص اقشار متوسط و پایین است. اخیرا دولت تصمیم گرفت با حذف ارز ترجیحی، ارز را تک نرخی کرده و قیمت بازار را ملاک عمل قرار دهد. از نظر اقتصادی، متفاوت بودن نرخ ارز جز ایجاد رانت و خسارت برای جامعه سودی نداشت و ادامه پرداخت ارز ترجیحی امکان‌پذیر و منطقی نبود. بنابراین حذف ارز ترجیحی از دیدگاه اقتصادی تصمیم خوبی است، اما تبعات ناشی از آن، دامنگیر اقتصاد کشور شد. 

تاثیر حذف ارز ترجیحی بر بازار مسکن

به گفته این عضو هیات مدیره انجمن انبوه سازان استان تهران، جنگ ۱۲ روزه، اختلافی فاحش بین رشد بازار مسکن و بازار ارز و طلا ایجاد کرد و جاماندن بازار مسکن از بازارهای موازی، هم‌چنان ادامه دارد. وی تصریح کرد: بخش مسکن ارتباطی مستقیم با کالا‌ها و خدمات متشکل از قیمت ارز دارد. تک نرخی شدن ارز باعث شد کالا‌ها با نرخ ارز بازار آزاد عرضه شوند. در نتیجه وقتی قیمت ارز بالا می‌رود قیمت نهاده‌های مسکن نیز که در صنایع و کارخانجات تولید می‌شوند، افزایش می‌یابد. بنابراین تک نرخی شدن ارز به تورم مصالح ساختمانی و حتی زمین منجر شده و به رشد هزینه تولید مسکن دامن می‌زند. این در حالیست که بازاری برای این تولید وجود ندارد.

محتشم تاکید کرد از یک‌سو شرایط ناامن اقتصادی و اجتماعی بین ارزش افزوده بخش مسکن و قیمت ارز و طلا شکاف ایجاد کرده است، از سوی دیگر، بازار مسکن به دلیل شرایط ناامن، جذابیت خود را برای سرمایه‌گذاری از دست داده اما شرایط نمی‌تواند اینگونه بماند و دیر یا زود، بخش مسکن خود را به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند. بنابراین، هرچقدر جاماندگی رشد قیمت ملک از بازار‌های موازی طولانی‌تر شود، فنر فشرده شده بازار مسکن، پرش بیشتری خواهد داشت.

اخبار مرتبط:

رامین گوران، رییس انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران و داوود بیگی‌نژاد، نایب رییس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران

ارز ترجیحی و فروش اقساطی بلندمدت، عوامل تاثیرگذار بر بازار مسکن

مهدی کرباسیان، عضو هیات‌رییسه اتحادیه مشاوران املاک

ارز ترجیحی و نگاه تحلیلی به بازار مسکن سال ۱۴۰۴

خشایار باقرپور، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران

نوسان شدید قیمت‌ها عامل توقف معاملات مسکن است؟