درحالیکه آمارهای رسمی از شکلگیری روند کاهشی در رشد اجارهبهای واحدهای مسکونی از مهرماه سال گذشته و تداوم آن در سه فصل بهار، تابستان و پاییز ۱۴۰۴ (۹ ماهه امسال) خبر میدهد، مشاوران املاک میگویند، اجارهبها از بیش از یک ماه گذشته دچار افزایش قیمت شده، ولی به دلیل کاهش متقاضی، افزایش قیمت در قرارداد نهایی تعدیل میشود.
آمارهای رسمی از میزان تورم بازار اجاره مسکن
بازار اجاره مسکن که در نیمه اول سال ۱۴۰۳ رشد شدید و وضعیت تورمی را تجربه کرد از ابتدای نیمه دوم سال گذشته وارد مسیر کاهش قیمتی شد. با توجه به یکساله بودن قراردادهای اجاره مسکن، مهمترین شاخص آماری برای سنجش شرایط تورمی بازار، وضعیت تورم نقطه به نقطه یا تورم اجاره در یک ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل (مقطع زمانی یک قرارداد یکساله) است.
تورم نقطه به نقطه در بازار اجاره مسکن نهتنها از مهرماه سال قبل در هر ماه نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل کمتر شد بلکه در آخرین آمار رسمی منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، در آذرماه ۱۴۰۴، دستکم از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ به کمترین سطح خود رسیده است.
تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره مسکن خانوارهای کشور براساس گزارش شاخص قیمت مصرفکننده مرکز آمار ایران، در آذرماه ۱۴۰۴ به سطح ۳۳.۴ درصدی رسید که این میزان دستکم از آغاز نیمه دوم سال ۱۴۰۱ بیسابقه بوده است. در واقع سطح تورم شاخص اجاره مسکن، حداقل از بیش از ۳۸ ماه اخیر، کمترین سطح تورم در این بازار است.
براساس آخرین آمارهای رسمی منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، تورم شاخص اجاره مسکن آذرماه امسال، نسبت به سال گذشته و نسبت به شاخص کل قیمت مصرفکننده (تورم عمومی)، کمتر بوده است.
آذرماه سال گذشته، تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره مسکن خانوارهای کشور ۳۸.۲ درصد بود. در آذرماه ۱۴۰۲ نیز این میزان بیش از ۴۰ درصد و در آذرماه ۱۴۰۱ بیش از ۴۱ درصد گزارش شده بود. با این حال از نیمه دوم سال گذشته، تورم نقطه به نقطه اجاره مسکن از تب ۴۰ درصدی فاصله گرفته و با ادامه مسیر کاهشی در ۹ ماه اول ۱۴۰۴ به سطح ۳۳.۴ درصد در آذرماه نسبت به ماه مشابه سال قبل رسید. کاهش تب تورم سالانه شاخص اجاره مسکن در آمارهای رسمی نیز مشهود است.
تورم سالانه شاخص اجاره مسکن خانوارهای کشور به روایت مرکز آمار ایران، در حالی در آذرماه امسال به سطح ۳۵.۶ درصدی رسید که این میزان از خردادماه ۱۴۰۲ (۳۰ ماه اخیر) نیز کمترین سطح تورم سالانه اجاره مسکن محسوب میشود.
گفتگوی میدانی با مشاوران املاک
علیرغم آمارهای رسمی، فعالان بازار مسکن تهران از افزایش قیمتهای درخواستی موجران در یک ماه گذشته خبر میدهند اگرچه تاکید میکنند به دلیل نبود متقاضی کافی، افزایشها لزوما به معامله نهایی تبدیل نمیشود. عباس فاتح، مشاوری در بریانک، میگوید: «افزایش قیمت طلا، دلار و مصالح ساختمانی، زنجیرهوار به بازار اجاره سرایت کرده و قیمت اجاره واحدهای نوساز با امکانات کامل در این منطقه بین ۱۲ تا ۲۰ میلیون تومان به ازای هر متر مربع ذکر میشود.»
وی توضیح داد: «بخشی از افزایش قیمت اجاره بهدلیل افزایش قیمت مسکن است. کسانی که به منظور سرمایهگذاری ملک میخرند، توقع دارند بخشی از هزینه خرید از رهن واحد تامین شود. این دلیلی است که افزایش قیمت مسکن را به بازار اجاره بها منتقل میکند.»
جعفر نجاری، مشاور فعال در منطقه ۱۶ میگوید عرضه بسیار محدود واحد اجارهای، دلیل اصلی پیشنهاد قیمتهای بالا توسط مالکان است.
رسول نجفآبادی، مشاور فعال در شرق تهران (میدان امام حسین) میگوید: «تقاضا برای اجاره بشدت محدود است. اجاره یک واحد ۸۰ متری قدیمی و نوساز به ترتیب حدود ۱۵ و ۲۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع برآورد میشود. متوسط رهن واحد ۸۰ متری در این منطقه حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان است و حتی اگر تقاضایی باشد، مستاجران زورشان به این اجارهها نمیرسد.»
محمود فرخی، مشاوری در منطقه ۷ توضیح داد: «قیمتها نسبت به دو ماه پیش افزایش یافته و رهن یک واحد ۷۰ متری در محلههای پایینتر این منطقه حدود ۱.۴ میلیارد تومان است.»
هادی شیرانی مشاور املاک در منطقه ۱۴ (اتوبان آهنگ) از افزایش ۱۰ درصدی قیمت اجاره در دو ماه اخیر منطقه خبر داد و گفت: «قیمت اجاره در دو ماه اخیر حدود ۱۰ درصد افزایش یافته، اما متقاضی بسیار کم است. قیمت هر مترمربع اجاره واحد مسکونی بین ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان است.»
وحید ابراهیمی، مشاوری در نارمک میگوید: «بسیاری از مالکان با امید به فروش ملک در آینده با قیمت بالاتر، تمایل به اجاره دادن با قیمت کنونی نداشته و ترجیح میدهند واحد را تا سال آینده خالی نگه دارند.»
مقایسه آمار ۳ سال اخیر
مقایسه آمار تورم اجاره در بازه زمانی ۳ سال اخیر نشان میدهد، بازار اجاره ۱۴۰۴ در ۹ ماه اول سالجاری، شرایط باثباتتری را در مقایسه با وضعیت تورمی این بازار در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تجربه کرده است.
میانگین تورم ماهانه شاخص اجاره مسکن در سه فصل اول ۱۴۰۴ معادل ۲.۴ درصد بوده که این میزان در همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۳ برابر با ۲.۷ درصد و در سال ۱۴۰۲ برابر با ۳ درصد بوده است.
متوسط تورم نقطه به نقطه شاخص اجارهبهای مسکن که در ۹ ماه اول سال ۱۴۰۲ حدود ۳۹ درصد بوده است، در همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۳ به ۴۱.۶ درصد افزایش یافته، اما در ۹ ماهه اول امسال با کاهش قابل توجه به سطح ۳۵ درصدی بازگشته است.
این آمارها نشان میدهد به رغم رشد قابل توجه و تورم بالا در بهای انواع کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور، بازار اجاره، کمالتهابتر از سایر بازارها بخصوص در مقایسه با وضعیت مشابه آن در دو سال قبل بوده است. از طرفی فاصله گرفتن تورم اجاره از تورم عمومی قابل توجه است. در آذرماه ۱۴۰۴، تورم نقطهبهنقطه اجاره (۳۳.۴ درصد) حدود ۱۹ واحد درصد از تورم عمومی (۵۲.۶ درصد) کمتر بود. تورم سالانه اجاره (۳۵.۶ درصد) نیز ۶.۶ واحد درصد پایینتر از تورم عمومی ثبت شده است.
تورم سالانه شاخص اجاره مسکن در آذرماه ماه امسال (۳۵.۶ درصد) کمترین میزان تورم سالانه این شاخص طی ۳۰ ماه اخیر محسوب شده و از خردادماه ۱۴۰۲ تاکنون بیسابقه بوده است. مجموعه دادههای منتشر شده در گزارش مرکز آمار ایران در خصوص تحولات شاخص قیمت مصرفکننده در آذرماه ۱۴۰۴ نشان میدهد روند کاهش سرعت رشد اجارهبها که از نیمه دوم سال گذشته آغاز شده بود، همچنان ادامه دارد.
دیدگاههای کارشناسی نشان میدهد ادامه این روند کاهشی در نمودار تورم شاخص اجاره مسکن در ماههای بعد، به همراه اجرای سیاستهای موفق به منظور توانمندسازی مستاجرها و حمایت از گروههای کمدرآمد نیازمند به مسکن، به شرط بهبود شرایط اقتصاد کلان کشور و رشد مناسب دستمزدها و درآمدهای واقعی خانوارها، میتواند فشار اجارهنشینی ناشی از رشد شدید اجارهبها در سالهای گذشته را کاهش دهد.
اخبار مرتبط:
نگاهی به وضعیت پرداخت و بازپرداخت وام ودیعه مسکن
نگاهی بر نتایج یک نظرسنجی از موسسه افکارسنجی ملت و گزارش مرکز پژوهشهای مجلس
فقر مسکن و نگاه شهروندان به مسکن استیجاری
