رکود عمیق‌تر بازار ملک و جهش طلا و ارز در سایه تنش‌های سیاسی و جنگ

در حالی که بازار‌های طلا و ارز طی روز‌های اخیر با رشد قابل توجه قیمت مواجه شده‌اند، بازار مسکن تحت تاثیر تنش‌های سیاسی و منطقه‌ای وارد فاز رکود عمیق‌تری شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایطی که دلار و طلا مسیر صعودی را طی می‌کنند، معاملات ملکی کاهش یافته و ثبات نسبی قیمت‌ها بر بازار مسکن حاکم شده است.

بازگشت بازار مسکن به فاز رکودی

برخلاف بازار ارز و طلا که تنها طی پنج روز به ترتیب رشد حدود ۹ و ۲۵ درصدی را تجربه کردند، بازار مسکن از فضای پرتنش سیاسی تاثیر منفی گرفته و با کاهش سطح معاملات مواجه شده است. بازار ملک پس از رشد حدود ۱۵ درصدی قیمت‌های پیشنهادی در یک ماه اخیر، با بالا گرفتن تنش‌های سیاسی بار دیگر وارد فاز کسادی شد. به گفته واسطه‌های ملکی، رکود همچنان بر این بازار حاکم است و قیمت‌ها نوسان چندانی ندارند.

در همین بازه زمانی، قیمت طلا از محدوده ۱۶ میلیون تومان به حدود ۲۰ میلیون تومان در هر گرم رسید و دلار نیز از ۱۴۵ هزار تومان به ۱۵۸ هزار تومان افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد قابل توجه این بازار‌هاست.

جاماندگی مسکن از بازار‌های رقیب

بررسی نمودار یک‌ساله قیمت‌ها نشان می‌دهد طلا رشد ۲۶۳ درصدی و دلار افزایش ۹۰ درصدی را ثبت کرده‌اند. در مقابل، بر اساس آمار‌های غیررسمی، میانگین قیمت مسکن در تهران نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش داشته و هم‌اکنون در محدوده ۱۳۰ میلیون تومان در هر متر مربع قرار دارد. افزایش هزینه‌های ساخت و رشد قیمت نهاده‌های ساختمانی باعث شده قیمت واحد‌های نوساز بیش از واحد‌های میانسال و قدیمی افزایش پیدا کند. با این حال، سرعت رشد مسکن در مقایسه با سایر بازار‌ها همچنان پایین‌تر است.

تاثیر تنش‌های منطقه‌ای بر معاملات ملکی

بالا گرفتن تنش‌های سیاسی، ورود تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه و لفاظی دولتمردان آمریکایی، اثرات منفی قابل توجهی بر بازار ملک در ایران داشته است. این شرایط، رکود بازار مسکن را که از حدود دو سال قبل آغاز شده، عمیق‌تر کرده است. فعالان بازار می‌گویند در حال حاضر حجم خرید و فروش مسکن در تهران به پایین‌ترین سطح خود رسیده و بسیاری از فایل‌ها بدون مشتری باقی مانده‌اند.

کاهش سرعت رشد اجاره‌بها

در بخش اجاره نیز روند کاهش سرعت رشد اجاره‌بها ادامه دارد. این روند که از نیمه دوم سال گذشته آغاز شده بود، در دی ماه نیز تداوم یافت. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره خانوار‌های کشور در دی‌ماه به ۳۲.۷ درصد رسید که کمترین سطح از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ محسوب می‌شود.

بازار ملک سردرگم است

تورج سرباز، عضو هیات مدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، درباره وضعیت فعلی بازار مسکن گفت: رسیدن دلار به محدوده ۱۶۰ هزار تومان و عبور قیمت سکه از ۲۱۰ میلیون تومان نشان می‌دهد اعداد و ارقام از منطق اقتصادی خارج شده‌اند. در این شرایط، تنها بازار منطقی، مسکن است که به دلیل خاصیت دیرپذیری فعلا در رکود قرار دارد. وی افزود: در حال حاضر، بیشتر افراد سرمایه خود را به سمت خرید طلا و دلار می‌برند، زیرا نقدشوندگی بالاتری دارند. اما مسکن قیمت بالایی دارد و فروش آن زمان‌بر است، به همین دلیل کمتر کسی در شرایط فعلی اقدام به خرید ملک می‌کند.

پیوند اقتصاد و سیاست، عامل تشدید رکود

سرباز تاکید کرد: اقتصاد کشور با سیاست گره خورده است. برخی جریان‌های رسانه‌ای فضای نگرانی در جامعه ایجاد کرده‌اند و این حجم از اطلاعات نگران‌کننده باعث شده رکود بازار ملک تشدید شود. وی گفت: در حال حاضر متقاضیان مصرفی قدرت خرید کافی ندارند و سرمایه‌گذاران نیز تمایلی به ورود به بازار مسکن ندارند. نبود نهاد ناظر و پاسخگو نیز بر سردرگمی بازار افزوده است.

دو سناریوی متفاوت برای آینده بازار مسکن

این عضو هیات مدیره اتحادیه مشاوران املاک درباره آینده بازار گفت: تجربه نشان می‌دهد در ماه‌های پایانی سال، به دلیل انتظارات تورمی، بازار مسکن رونق می‌گیرد. اگر نزاعی به کشور تحمیل نشود، احتمال رشد ۲۵ تا ۴۰ درصدی قیمت مسکن در سال آینده وجود دارد. اما در صورت وقوع جنگ، بازار ملک به رکود سنگین فرو خواهد رفت.

قفل‌شدگی معاملات در روز‌های اخیر

سعید لطفی، عضو هیات مدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، نیز اظهار کرد: تا پیش از التهابات اخیر، قیمت‌های پیشنهادی مسکن بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته بود، اما از حدود یک هفته قبل بازار به حالت قفل‌شدگی رسیده و عملا معامله‌ای انجام نمی‌شود.

شفافیت از بازار ملک سلب شده است

لطفی با اشاره به نبود آمار دقیق معاملات گفت: در حال حاضر دسترسی اتحادیه به اطلاعات رسمی معاملات محدود شده و قیمت‌ها صرفا از طریق سایت‌های اینترنتی رصد می‌شود. سامانه کاتب نیز در زمان قطعی اینترنت از دسترس خارج می‌شود و این موضوع شفافیت بازار را کاهش داده است. وی افزود: ریسک‌های غیراقتصادی باعث شده سرمایه‌های خرد به سمت طلا و دلار حرکت کند، در حالی که قیمت واقعی این بازار‌ها نباید تا این حد افزایش یابد.

رونق غیرتورمی، مطالبه فعالان بازار

این عضو هیات مدیره اتحادیه مشاوران املاک تصریح کرد: در حال حاضر رشد قیمت‌ها بیشتر جنبه هیجانی دارد و مسکن با تاخیر به سایر بازار‌ها واکنش نشان می‌دهد. مشاوران املاک از گرانی استقبال نمی‌کنند و خواهان رونق غیرتورمی هستند. ادامه رکود مسکن می‌تواند به اقتصاد کشور آسیب جدی وارد کند.

جمع‌بندی

بررسی وضعیت بازار مسکن نشان می‌دهد در شرایط کنونی، این بازار تحت تاثیر تنش‌های سیاسی و نوسانات اقتصادی، وارد رکود عمیق‌تری شده است. در حالی که طلا و ارز رشد‌های قابل توجهی را تجربه می‌کنند، بازار ملک با کاهش معاملات و ثبات نسبی قیمت‌ها روبه‌روست.

کارشناسان معتقدند آینده بازار مسکن به تحولات سیاسی، کنترل نوسانات ارزی و بازگشت ثبات اقتصادی وابسته است و در صورت تداوم شرایط فعلی، رکود این بازار ادامه‌دار خواهد بود.