انواع فیوز برق ساختمان

به دليل اقتصادی بودن توليد انرژی الکتريکی و همچنين قابليت تبديل آن به انرژی های ديگر اهميت آن افزايش پيدا کرده است. ولی خطرات اين انرژی بر روی بدن انسان هرگز تغيير نخواهد کرد و استفاده از آن هميشه و در همه جا با خطراتی روبرو بوده است. فيوز يک وسيله حفاظتی است که در تأسيسات الکتريکی برای جلوگيری از صدمه ديدن و معيوب شدن وسايل و نيز برای قطع کردن دستگاه های معيوب از شبکه برق به کارمی رود. مهم ترين خطرات به شرح زير است:

خطر برق گرفتگی: تماس موجودات زنده با هادی جريان الکتريکی و عبور اين جريان از بدن شخص را برق گرفتگی می گويند. خطر برق گرفتگی موجب از دست دادن جان انسان، ايجاد معلوليت و يا سوختگی می گردد.

خطر آتش سوزی: اتصال کوتاهی که در مسير جريان برق رخ می دهد باعث ايجاد جرقه و سوختن لوازم الکتريکی وهمچنين آتش سوزی می شود که با خسارات زيادی همراه است

بنابراين پيشگيری از حوادث برق و رعايت اصول حفاظت و ايمنی می تواند حوادث ناشی از آن را به نحو قابل ملاحظه ای کاهش دهد.

خطاهای ناشی از جريان برق

خطاهای ناشی از جريان برق به طور عمده به دو دسته تقسيم می شوند:

الف) اتصال بدنه: اتصال سيم حامل جريان برق به بدنه دستگاه را اتصال بدنه می گويند. با توجه به اين که اکثر دستگاه های الکتريکی طوری طراحی می شوند که قسمت های الکتريکی به وسيله عايق از قسمت های فلزی دستگاه مجزا باشند، ممکن است بر اثر گذشت زمان و کهنگی دستگاه و يا گرمای ناشی از عبور جريان در سيم ها قسمتی از عايق ضعيف شود و يا به مرور زمان از بين برود و در نتيجه خطرساز باشد. در اين حالت بايد سريعاً وسيله را از برق جدا کرده و در صدد تعمير آن برآمد. در شکل ( ۲ -۲) اتصالی سيم جريان برق را به بدنه يک موتور الکتريکی نشان می دهد.

ب) اتصال کوتاه: اتصال دو سيم لخت (بدون روکش) که نسبت به هم دارای اختلاف پتانسيل الکتريکی باشند را اتصال کوتاه می گويند. در اين حالت مقاومت محل تماس در مقابل جريان الکتريکی به صفر کاهش يافته و با توجه به ولتاژ نقطه تماس جريان بسيار شديدی بوجود می آيد.

فيوز

 اين وسيله بايد طوری انتخاب شود که هنگام اتصال کوتاه، در کوتاه ترين زمان ممکن و قبل از اينکه صدمه ای به سيم ها و تأسيسات الکتريکی برسد، مدار را قطع کنند. فيوزها از نظر زمان عمل کردن آنها به دو نوع کندکار و تند کار تقسيم می شوند.

فيوز تند کار: اين فيوز در کوتاه ترين زمان مصرف کننده را از برق قطع می کند. به همين دليل در مصارف روشنايی استفاده می شود.

فيوز کند کار: اين فيوز زمان قطع بيشتری نسبت به فيوز تند کار دارد. و برای راه اندازی موتورهای الکتريکی به کار می رود. ( زيرا موتورها در ابتدای راه اندازی جريان زيادی می کشند و پس از آن جريان به حالت عادی خود برمی گردد).

انواع فيوز از نظر ساختمان

الف) فيوز ذوب شونده (فشنگی): اين فيوز از يک سيم حرارتی ساخته شده که به ازای يک جريان خاص در مدت زمان معين، ذوب و باعث قطع مدار و فيوزهای تأخيری با F می شود. فيوزهای قطع سريع با علامت مشخص می شوند. شکل ( ۴ -۲) نمای ظاهری و داخلی اين نوع فيوز را نشان می دهد.

توجه: مقررات بين المللی، ترميم فيوز فشنگی را منع کرده است و در صورت خراب شدن اين فيوز، بايد فشنگ جديدی را جايگزين کرد. 

ب) فيوز اتوماتيک: فيوز اتوماتيک يا آلفا نوعی فيوز خودکار است که عبور جريان بيش از حد مجاز از آن باعث قطع مدار می شود؛ اما دوباره می توان شستی آن را به داخل فشار داد تا ارتباط برقرار شود. و ديگر نيازی به تعويض آن نيست. در فيوزهای اتوماتيک دو .( عنصر مغناطيسی و حرارتی وجود دارد (شکل ۵- ۲)

ج) فيوز مينياتوری: فيوز مينياتوری از سه قسمت مغناطيسی، حرارتی و کليد تشکيل شده است. اين فيوزها در دو نوع C و B ساخته شده است. نوع B در مصارف روشنايی به کار می رود و تندکار است و نوع C در راه اندازی الکتروموتورها مورد استفاده قرارمی گيرد .و کندکار است. فیوز باید با توجه به نوع مصرف کننده و جریان عبوری از آن انتخاب شود (شکل 6)