بازسازی پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها با فناوری دانش‌بنیان؛ فراخوان صرفه‌جویی در مصرف پلاستیک

صنعت پتروشیمی در مسیر بازسازی؛ مصرف‌کنندگان پلاستیک صرفه‌جویی کنند

صنعت پتروشیمی ایران که قلب تپنده تامین مواد اولیه برای صدها صنعت کوچک و بزرگ از بسته‌بندی و لوازم خانگی تا دارو و غذا محسوب می‌شود، پس از آسیب به برخی تاسیسات در جریان جنگ تحمیلی سوم، اکنون در یک عملیات گسترده و بی‌سابقه بازسازی قرار گرفته است. درحالی‌که تلاش‌ها برای بازگشت هرچه سریع‌تر ظرفیت تولید به مدار ادامه دارد، از مردم نیز خواسته شده با مدیریت مصرف پلاستیک، یاری‌گر این صنعت حیاتی باشند.

آسیب‌ها و اولویت بازگشت به مدار تولید

بخشی از زیرساخت‌های صنعت پتروشیمی در ماه‌های اخیر دچار آسیب شده و تعدادی از واحدهای تولیدی موقتا از مدار خارج شدند. این اتفاق باعث کاهش ظرفیت تولید مواد اولیه مورد نیاز صنایع پایین‌دستی گردید. محمد متقی، مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در گفت‌گویی تلویزیونی توضیح داد که هم‌اکنون برخی واحدها فعال هستند، اما تعدادی از مجتمع‌ها به دلیل آسیب‌های فنی نیازمند تعمیرات و بازسازی بوده و فرآیند بازتوانی آنها با جدیت پیگیری می‌شود.

به گفته متقی، هماهنگی میان وزارت صنعت، معدن و تجارت، بانک مرکزی و بورس کالا برای تامین برخی مواد اولیه از طریق واردات انجام شده تا صنایع پایین‌دستی با کمترین مشکل روبرو شوند. همچنین سازوکارهایی برای جلوگیری از انحراف مواد اولیه به بازار غیررسمی و توزیع سهمیه‌بندی شده در بورس کالا طراحی شده است.

ورود فناوران برای نوسازی پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها در پساجنگ

در یک تحول مهم، تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، از مشارکت جدی دانش‌بنیان‌ها در بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده نفت و گاز خبر داد. وی اعلام کرد که از روزهای ابتدایی با دستور حسین افشین، معاون علمی رییس‌جمهور، تعامل با صنعت پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، شرکت ملی گاز، وزارت نیرو و وزارت صنعت آغاز شده است.

بازسازی همراه با ارتقای فناوری، نه بازگشت به گذشته

نکته کلیدی و برجسته در این بازسازی، رویکرد ارتقای فناوری است. امرایی تاکید کرد: سیاست ما این نیست که زیرساخت‌ها دقیقا مشابه گذشته بازسازی شوند، چراکه برخی فناوری‌های قبلی مربوط به یک یا دو دهه گذشته هستند. بازسازی همراه با ارتقای فناوری و استفاده از تکنولوژی‌های به‌روز، با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان انجام می‌شود.

وی توضیح داد که این مشارکت در دو شکل انجام می‌شود: اول، شرکت‌های دانش‌بنیان دارای توان ساخت داخل تجهیزات آسیب‌دیده، مستقیما بازسازی را انجام می‌دهند. دوم، در مورد تجهیزات بسیار پیشرفته، این شرکت‌ها در قالب «پیوست فناوری» در کنار صنایع قرار می‌گیرند تا عمق ساخت داخل افزایش یابد و انتقال فناوری محقق شود.

امرایی همچنین از طراحی سه بسته حمایتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان و سه بسته مشابه برای واحدهای فناور غیردانش‌بنیان با مشارکت صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد که به‌زودی اعلام خواهد شد. وی در پاسخ به سوالی درباره آمار دقیق مراکز آسیب‌دیده گفت: چندین کمیته تخصصی در وزارت صمت، وزارت راه و شهرسازی و وزارت جهاد کشاورزی مسئول ارزیابی هستند و هنوز جمع‌بندی نهایی از میزان تخریب مراکز دانش‌بنیان انجام نشده است.

درخواست از مردم: در مصرف پلاستیک صرفه‌جویی کنید

در کنار اقدامات فنی و مهندسی، موضوع مدیریت مصرف به یک اولیه مهم تبدیل شده است. محمد متقی از مردم خواست در مصرف برخی محصولات به ویژه محصولات پلاستیکی توجه بیشتری داشته باشند. او تاکید کرد در بسیاری از کشورها نیز محدودیت‌هایی برای استفاده از پلاستیک وجود دارد و مدیریت مصرف می‌تواند به کاهش فشار بر منابع کمک کند.

با این حال مسئولان تاکید می‌کنند که نیازهای اساسی کشور مانند بسته‌بندی آرد، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی بدون مشکل در حال تامین است. بازگشت کامل ظرفیت تولیدی صنعت پتروشیمی که با تکیه بر توان فنی متخصصان داخلی و همکاری دانش‌بنیان‌ها در حال پیگیری است، می‌تواند ثبات را به بازار مواد اولیه بازگرداند. آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، ترکیب سه عامل بازسازی سریع، مدیریت دقیق بازار و همراهی مصرف‌کنندگان در مدیریت مصرف پلاستیک است.