فرشید ایلاتی، کارشناس ارشد بازار مسکن
بازار مسکن در آستانه تغییر فاز؛ از رکود عمیق تا رونق تدریجی
درحالیکه بازار مسکن طی سالهای اخیر با رکود و خروج سرمایه مواجه بوده، تازهترین اظهارات کارشناسان از ظهور نشانههایی از رونق تدریجی حکایت دارد؛ رونقی که در صورت تسریع پرداخت تسهیلات بانکی و بهبود شرایط اقتصادی میتواند مسیر بازار مسکن را تغییر دهد.
پروژههای نهضت ملی مسکن وارد فاز اجرا شدند
فرشید ایلاتی، کارشناس ارشد بازار مسکن، در گفتگویی با اشاره به تحولات اخیر این بازار اظهار کرد: در مقاطعی، وزارت راه و شهرسازی در دولت چهاردهم منکر پیشرفت پروژههای نهضت ملی مسکن بود و حتی اعلام شد که تنها ۲۰ هزار واحد تحویل داده شده و عملا اتفاق خاصی در حوزه ساختوساز رخ نداده است.
وی افزود: شواهد میدانی و گزارشهای اخیر نشان میدهد پروژههای متعددی در نقاط مختلف کشور آغاز شده و در مراحل گوناگون ساخت قرار دارند. هرچند ممکن است برخی تمایلی به پذیرش این واقعیت نداشته باشند، اما تعداد قابل توجهی پروژه وارد فاز اجرایی شدهاند.
گره بانکی ساختوساز؛ کمتر از نیمی از واحدها وام گرفتهاند
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به وضعیت قراردادهای بانکی پروژهها گفت: حدود ۹۵۰ تا ۹۶۰ هزار واحد به مرحله انعقاد قرارداد رسیدهاند، اما کمتر از نیمی از آنها موفق به انعقاد قرارداد تسهیلات بانکی و دریافت قسط اول وام شدهاند؛ موضوعی که نیازمند پیگیری جدی است.
ایلاتی ادامه داد: حتی با نگاه سیاسی به موضوع نیز ضروری است که پرداخت مابقی تسهیلات بانکی در دستور کار قرار گیرد. بر اساس پیگیریهای انجامشده از سوی مجموعههای مرتبط در وزارت امور اقتصادی و دارایی، مقرر شده پروژههایی با بیش از ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی و سپس پروژههای بالای ۵۰ درصد، در اولویت دریافت تسهیلات قرار گیرند.
وزارت راه و شهرسازی متولی اصلی تسریع تسهیلات
وی با تاکید بر نقش کلیدی وزارت راه و شهرسازی تصریح کرد: متولی اصلی این موضوع وزارت راه و شهرسازی است و باید این مسئله را بهصورت ویژه پیگیری کند. فاصله زمانی قابل توجهی میان جلسات هماهنگی ایجاد شده و لازم است این جلسات مجددا برگزار شود تا روند پرداخت تسهیلات بانکی به پروژههای مسکن سرعت بگیرد.
به گفته ایلاتی، در صورت تحقق پرداخت تسهیلات برای پروژههایی که آغاز شده و برخی از آنها در آستانه افتتاح قرار دارند، بخش قابل توجهی از واحدهایی که تاکنون وام دریافت نکردهاند، تعیین تکلیف خواهند شد و این اقدام میتواند موتور اجرای پروژههای مسکن را دوباره روشن کند.
بازار مسکن در آستانه رونق تدریجی؟
این کارشناس ارشد بازار مسکن با اشاره به شرایط کلی بازار گفت: در حال حاضر نشانههایی از رونق تدریجی در بازار مسکن مشاهده میشود و اگر سیگنالهای مثبت اقتصادی و روند مذاکرات تداوم یابد، احتمال ورود بازار به دوره رونق وجود دارد.
وی یادآور شد: طی ۲ تا ۳ سال گذشته، آمار ساختوساز شهری بهشدت کاهش یافته است. بخشی از این کاهش به رویکردهای مقطعی وزارت راه و شهرسازی و بخشی دیگر به شرایط کلان اقتصادی و خروج سرمایه از بازار مسکن بازمیگردد.
پروانههای ساختمانی؛ شاخص بازگشت رونق
ایلاتی افزود: در صورت حمایت موثر دولت و بهبود نسبی شرایط اقتصادی، میتوان انتظار افزایش صدور پروانههای ساختمانی را داشت. این روند در گزارشهای آتی مرکز آمار ایران قابل مشاهده خواهد بود و میتواند یکی از مهمترین شاخصهای بازگشت رونق به بخش ساختوساز محسوب شود.
فروش متری یا اجارهداری؛ اولویت بازار مسکن چیست؟
این کارشناس بازار مسکن درباره طرحهای جدید شهرداریها اظهار کرد: طرحهایی مانند «خانهریز» بیش از یک سال و نیم است که در دستور کار برخی شهرداریها قرار دارد و بهعنوان ابزار جدید سرمایهگذاری مطرح شده است. فروش متری میتواند سرمایههای خرد را به بازار مسکن جذب کند، اما الزاما منجر به خانهدار شدن متقاضیان نخواهد شد و ماهیت آن بیشتر سرمایهای است تا مصرفی.
وی تاکید کرد: اولویت اصلی شهرداریها باید حرکت به سمت توسعه مسکن استیجاری باشد. در بسیاری از کشورهای اروپایی، بخش قابل توجهی از واحدهای شهری در اختیار شهرداریهاست و این نهادها با اجارهداری حرفهای و حتی پرداخت یارانه اجاره، نقش فعالی در تنظیم بازار دارند.
تمرکز بر تقاضای مصرفی، نه تحریک سرمایهای
ایلاتی گفت: تمرکز بر ابزارهایی که تقاضای سرمایهای را تحریک میکند، نباید در اولویت سیاستگذاری شهری قرار گیرد. حمایت از ساخت مسکن حمایتی و استیجاری باید در صدر برنامهها باشد و طرحهایی مانند فروش متری، در اولویتهای پایینتر اجرایی قرار گیرند.
اجرای ماده ۵۰ برنامه هفتم توسعه؛ مطالبهای بر زمینمانده
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به الزامات برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: طبق قانون، وزارت راه و شهرسازی مکلف است هر سه ماه یکبار گزارش اجرای ماده ۵۰ شامل واگذاری و الحاق زمین را به کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی ارائه کند. با وجود گذشت زمان قابل توجه از تصویب این قانون، این گزارشها تاکنون به کمیسیون عمران ارائه نشده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مجلس شورای اسلامی باید نقش نظارتی خود را بهصورت جدی ایفا کند. اجرای دقیق ماده ۵۰ برنامه هفتم توسعه میتواند نقش تعیینکنندهای در تسریع تامین زمین و پیشبرد سیاستهای کلان حوزه مسکن داشته باشد.
اخبار مرتبط:
نوید خاصهباف، مدیر عامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی تهران
آغاز فروش خانهریز از هفته آینده؛ مسکن با سرمایههای خرد
نوید خاصهباف، مدیرعامل سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران
مشارکت در سود طرح خانهریز پایتخت تا پایان دیماه
خشایار باقرپور، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی تهران
خانه ریز با هدف خانهدار کردن مردم طراحی نشده
احمدرضا سرحدیزاده، کارشناس اقتصاد مسکن، فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان و عبدالرضا گلپایگانی مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری
«خانهریز» در سایه بحران مسکن؛ فروش سانتیمتری یا سرگرمسازی افکار عمومی؟
فردین یزدانی، تحلیلگر اقتصادی
نقد خانهریز: فروش متری و سانتیمتری، بازار مسکن را از رکود خارج نمیکند
فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان
خانه ریز؛ مسکن مردم یا صندوق تامین مالی شهرداری؟
سجاد محمدعلینژاد، معاون امور مالی و اقتصادی شهرداری تهران
«خانهریز»؛ راهی برای مشارکت واقعی مردم در سود پروژههای مسکونی و تجاری
ایرج رهبر، رییس انجمن صنفی انبوهسازان تهران و نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهر تهران
منتقدان: طرح «خانهریز» شهرداری، مسکن نمیسازد، ابهام میسازد
