رامین گوران، رییس انجمن انبوهسازان استان تهران
حبس سرمایهها در پروژههای رها شده و خانههای خالی بزرگترین مشکل بازار مسکن
رامین گوران، رییس انجمن انبوهسازان استان تهران، با اشاره به دوگانگی موجود در بازار مسکن از یک سو و ضرورت بازسازی هوشمندانه ساختمانهای آسیبدیده از سوی دیگر، هشدار داد: تمرکز سیاستگذار بر پروژههای جدید بدون تعیین تکلیف سرمایههای حبسشده در پروژههای رها شده و خانههای خالی، به معنای تداوم اتلاف منابع ملی است. وی همچنین تاکید کرد تهران نباید در فرآیند بازسازیها، حافظه تاریخی و هویت معاصر خود را از دست بدهد.
دوگانگی دردناک بازار مسکن؛ کمبود عرضه در برابر انبوه پروژههای نیمهتمام
رامین گوران تصویری واقعی از وضعیت فعلی مسکن کشور ترسیم کرد. به گفته وی، امروز با یک دوگانگی پیچیده مواجهیم: از یک سو کمبود عرضه موثر و افزایش قیمتها و از سوی دیگر حجم قابلتوجهی از پروژههای نیمهتمام و واحدهای خالی که عملا از چرخه بهرهبرداری خارج ماندهاند.
انتقاد تند از شروع پروژههای جدید؛ سرمایههای ملی قفل شده است
گوران با انتقاد از سیاستگذاری فعلی که بر تعریف پروژههای جدید متمرکز است، گفت: «در شرایطی که منابع مالی، انرژی و ظرفیت اجرایی کشور محدود است، شروع پروژههای جدید بدون تعیین تکلیف پروژههای رها شده، تصمیمی قابل دفاع نیست. بخش قابلتوجهی از این پروژهها سالهاست متوقف ماندهاند، اما سرمایههای ملی در آنها قفل شده است.»
منطق بدیهی اقتصادی؛ تکمیل پروژه ۵۰ درصدی به مراتب مقرونبهصرفهتر است
رییس انجمن انبوهسازان استان تهران با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد از توسعه کمی صرف به بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای موجود، تصریح کرد: «پروژهای که ۵۰ یا ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، با هزینه و زمان بسیار کمتری نسبت به یک پروژه جدید قابل تکمیل است. این یک منطق بدیهی اقتصادی است.» وی با اشاره به افزایش چشمگیر هزینههای ساخت از مصالح تا دستمزد، هر پروژه نیمهتمام رها شده را به معنای از بین رفتن بخشی از سرمایه کشور دانست.
فقدان نظام نظارتی موثر؛ پروژهها به حال خود رها شدهاند
گوران یکی از چالشهای اصلی را نبود نظام پایش و مداخله بهموقع عنوان کرد و گفت: بخشی از پروژهها به دلیل مشکلات مالی، بخشی به دلیل مسائل حقوقی و بخشی هم ناشی از ضعف مدیریت پروژه متوقف شدهاند. وی از دولت خواست به جای عبور ساده از این پروژهها، سازوکاری مشخص برای شناسایی، اولویتبندی و احیای آنها طراحی کند.
خانههای خالی؛ سرمایههای حبسشده در انتظار سیاست تنظیمی
رییس انجمن انبوهسازان استان تهران خانههای خالی را بخشی از همین معادله دانست و گفت: این واحدها به دلایلی مانند نگاه سرمایهای به مسکن یا نبود سیاستهای تنظیمی موثر، وارد بازار مصرف نمیشوند، درحالیکه با ابزارهای مناسب میتوان آنها را به بازار عرضه هدایت کرد. به گفته گوران، مجموعه این عوامل نشان میدهد که بیش از آنکه با کمبود مطلق مسکن مواجه باشیم، با ضعف در مدیریت و بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود روبرو هستیم.
ساختمانهای آسیبدیده؛ فراتر از یک سازه فیزیکی
وی با تاکید بر ضرورت بازسازی ساختمانهای آسیبدیده، هشدار داد که نباید در این مسیر، هویت شهری و حافظه تاریخی تهران قربانی نگاه صرفا اجرایی و اقتصادی شود.
گوران گفت: «اصل بازسازی یک ضرورت قطعی برای شهر است، اما موضوع مهمتر نوع نگاه ما به این بازسازیهاست. بخشی از این ساختمانها امروز فراتر از یک سازه فیزیکی هستند و به بخشی از حافظه تاریخی و هویت معاصر شهر تبدیل شدهاند. اتفاقاتی در تهران رخ داده که بخشی از روایت تاریخ معاصر ماست و ساختمانهای آسیبدیده میتوانند در آینده بهعنوان اسناد زنده این دوره شناخته شوند.»
درسهایی از تجربه جهانی؛ از جنگهای جهانی تا نمادهای فرهنگی
رییس انجمن انبوهسازان با اشاره به تجربه جهانی گفت: «در کشورهای مختلف، ساختمانهایی که در جنگهای جهانی آسیب دیدهاند، امروز به نمادهای فرهنگی و تاریخی تبدیل شدهاند. این بناها فقط یک ساختمان نیستند؛ بلکه حامل روایت، حافظه جمعی و تجربه تاریخی ملتها هستند.» وی هشدار داد اگر همه ساختمانهای آسیبدیده بدون توجه به هویت و پیشینه آنها صرفا تخریب و نوسازی شوند، بخشی از حافظه تاریخی شهر برای همیشه از بین خواهد رفت.
بازسازی اعتماد؛ فراتر از ساخت مجدد یک ساختمان
گوران بازسازی را فقط ساخت مجدد ندانست و گفت: «بازسازی اعتماد، امنیت روانی و حس تعلق اجتماعی مردم هم هست. مردمی که خانه یا محل زندگیشان آسیب دیده، صرفا یک ملک از دست ندادهاند؛ بخشی از خاطرات و زندگیشان دچار آسیب شده است.» وی تاکید کرد که حاکمیت نباید مردم را صرفا به سازوکارهای اقتصادی و بازار واگذار کند، بلکه باید نقش مستقیم، مسئولانه و حمایتی خود را ایفا نماید.
نحوه مواجهه با ساختمانها، مواجهه با تاریخ معاصر ماست
رامین گوران در پایان خاطرنشان کرد: «امروز نحوه مواجهه ما با این ساختمانها، در واقع نحوه مواجهه ما با تاریخ معاصرمان است. اگر هوشمندانه عمل کنیم، میتوانیم از دل این بحران، بخشی از هویت ماندگار شهر را حفظ کنیم؛ اما اگر صرفا نگاه کوتاهمدت و اجرایی داشته باشیم، ممکن است بخشی از حافظه تاریخی تهران را برای همیشه از دست بدهیم.» وی همچنین بر ضرورت تدوین بستههای حمایتی ویژه از سوی دولت و شهرداری در حوزه مالی، حقوقی و اجتماعی تاکید کرد.
