آیا انجمن ها در جذب نیروهای متخصص موفق بوده اند؟

صما، گروه تشکل ها- لزوم حضور اعضای متخصص و حرفه ای در تشکل های ساختمانی، زمانی اهمیت خود را نشان می‌‌دهد که با انتقاداتی از سوی برخی کارشناسان در خصوص حضور افراد غیرمتخصص و بدون صلاحیت در این انجمن ها رو‌به‌رو می‌شویم.

به این معنا که بسیاری از انجمن ها تاکنون نتوانسته اند عملکرد موفقی در جذب افراد متخصص داشته باشند و به همین دلیل اکثریت اعضای انجمن های ساختمانی افرادی هستند که عمدتا انتظار حمایت های دولتی را دارند. بر همین اساس، خبرنگار «صما» طی مصاحبه با تعدادی از مسئولان انجمن های فعال در صنعت ساختمان، این سوال را مطرح کرده که انجمن ها و تشکل های ساختمانی تا چه حد توانسته اند در جذب نیروهای متخصص موفق عمل کنند؟

فریدون گایینی، دبیر انجمن صنفی شرکت های کنترل کیفیت ساختمان:

وظیفه قانونی انجمن ها جذب نیروی متخصص نیست و عمده انجمن های ساختمانی صنفی و یک تشکل حقوقی هستند. انجمن ها برای عضو کردن اعضای خود، فقط به ماهیت حقوقی آنها توجه می کنند و به سطح تخصصی اعضای آن شرکت توجه چندانی ندارند و بیشتر معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست ‌جمهوری است که در رتبه بندی شرکت ها به این موضوع توجه می کند.

هرچند به لحاظ اهمیت بحث کنترل و بازرسی، در انجمن شرکت های کنترل کیفیت، در خصوص گزینش شرکت ها وسواس وجود دارد ولی به صورت عام این موضوع کاربرد چندانی ندارد. یعنی انجمن ها مکلفند که عضو بگیرند و چندان برای آنها فرقی ندارد که اعضای حقوقی قوی یا ضعیف یا تخصص گرا باشند. انجمن ها بیشتر به دنبال این هستند که تعداد اعضا افزایش یابد و از آنها حق عضویت بگیرند.

انجمن ها طبق اساسنامه خود باید مدافع حقوق اعضا و شرکت های عضو باشند. اگر مطالبات شرکت های عضو پایین دست باشد، طبیعتا جهت گیری انجمن ها به سمت موضوعات غیرحرفه ای و سست می‌شود اما اگر مطالبات شرکت ها جزو مطالبات کیفی و متناسب با نیاز مصرف کننده باشد و انجمن ها هم مطالبات آنها را دنبال کنند، سطح مطالبات انجمن ها بالا می رود.

نکته قابل توجه این است که انجمن های ساختمانی، تافته جدا بافته از صنعت ساختمان کشور نیستند. چون اگر در حال حاضر شرکت های ساختمانی در حوزه های مختلف (نظیر مشاوره، پیمانکاری، تولید مصالح و…) به دلیل رکود اقتصادی با افت جدی و بحران های اقتصادی رو به رو شده اند و به دلیل مشکلات نقدینگی، کیفیت کار آنها پایین آمده است، همین موضوع اثر خود را بر روند فعالیت انجمن ها و تشکل هایی می گذارد که همین شرکت ها عضو آنها هستند. یعنی فعالیت انجمن ها نیز در حوزه فعالیت های آموزشی، کنترل کیفیت و… به رکود می رسد و کاهش پیدا می کند.

انجمن ها موقعی می توانند در جذب نیروی متخصص راهبرد ارائه دهند که در بدنه شرکت های عضو، مهندسی مجدد و بازنگری در چینش منابع کنند یعنی تاثیرات عوامل اجرا در اجرای پروژه ساختمانی را بار دیگر مرتب کنند.

علی امین پور، دبیر انجمن ایرانی مهندسان محاسب ساختمان:

به طور کلی انجمن ها نتوانسته اند موفق عمل کنند چون به هیچکدام مسئولیت داده نشده است. انجمن ها دو گروه هستند. یک سری از آنها شامل NGOهای واقعی هستند که هیچ گونه امکاناتی برای فعالیت نداشته اند. برخی انجمن ها نیز آزاد نیستند و متصلند و کسی علاقه مند به حضور در این انجمن ها نیست. در نتیجه ; این دسته از انجمن ها فعالیتی ندارند. متعاقبا حتی آن دسته از انجمن هایی هم که خواسته اند، نتوانسته اند اقدامی انجام دهند.

اعضای انجمن هایی که جزو NGO ها هستند، به خودی خود جزو متخصصان و افراد دارای صلاحیت در یک رشته خاص و علاقه مند به حضور در این انجمن ها هستند اما عملا امکان فعالیت ندارند چون ارتباطاتی ندارند.

اعضای بقیه انجمن ها و تشکل ها الزاما جزو متخصصان نیستند و مجبور به عضویت هستند. یعنی در برخی تشکل ها مثل نظام مهندسی ساختمان، حضور اعضا اجباری است و واقعی نیست. در برخی از انجمن ها مثل راه و ساختمان اعضا اصلا حضور ندارند و عضویت آنها صرفا در گرفتن یک کارت خلاصه می شود. انجمن انبوه سازان نیز یک واحد صنفی است و فعالیت علمی انجام نمی دهند. حضور اعضا در انجمن انبوه سازان به دلیل حضور در جامعه سازندگان است و اگر در این انجمن حضور نداشته باشند، برخی امکانات و شناسایی ها را از دست می دهند. سایر انجمن های صنفی نیز صرفا یک واحد صنفی برای کسب درآمد هستند و کارهای علمی انجام نمی دهند.

در دیگر کشورها برای فعالیت انجمن ها سرمایه گذاری و از نقطه نظرات آنها استفاده و بهره گیری می کنند. در این کشورها به مراکز علمی بها می دهند و وضعیت انجمن ها در آنها اصلا قابل مقایسه با کشور ما نیست. در کشور ما به دلیل نبود حمایت انجمن ها عقب مانده اند. در ایران سیستم های دولتی و رسمی هیچ گونه حمایت مادی و معنوی از انجمن ها نمی کنند شاید چون ارگان های رسمی کشور هم علاقه چندانی به حضور و وجود انجمن های علمی ندارند. البته شاید دولتمردان به صورت ظاهری خود را علاقه مند به فعالیت این انجمن ها نشان دهند ولی واقعیت غیر از این است و صرفا قصد دارند ادعا کنند که فهرستی از انجمن ها در کشور فعال هستند.

نصرت اله یوسفی، عضو انجمن صنفی پیمانکاران استان تهران:

تشکل ها و انجمن های ساختمانی حداقل در بخش پیمانکاران، نتوانسته اند در جذب افراد متخصص و حرفه ای موفق عمل کنند و این انجمن ها در اختیار افراد حرفه ای نیست. اعضای هیئت مدیره انجمن ها باید از میان افراد متخصص، کارآمد، شایسته و دارای ایده های جدید انتخاب شوند تا بتوانند به درستی انجمن را پیش ببرند.

در واقع انجمن های ساختمانی باید در حل مسائل پیش روی ساخت و ساز راهگشا باشند اما متاسفانه در این وادی نبوده اند که مشکلات این بخش را مرتفع و از خالی شدن سازندگان و فعالان ساختمانی از این حوزه جلوگیری کنند. از آنجایی که در حال حاضر وضعیت بازار ساخت و ساز مناسب و دارای رونق و توجیه اقتصادی نیست، افراد متخصص از این حوزه کنار رفته اند. ساختمان هایی هم که ساخته شده، به فروش نمی رود تا فعالان ساختمانی بتوانند احداث پروژه ها و ساختمان های جدید را شروع کنند. انجمن ها باید ضمن همکاری و برقراری ارتباطات به موقع، جهت ایجاد اشتغال برای فعالان ساختمانی و عمرانی با دولت همکاری کنند. از طرفی بسیاری از سازندگان حرفه ای، به انجمن ها وابستگی ندارند و انجمن ها نتوانسته اند بستر مناسبی را برای حضور آنها فراهم کنند.

در شرایط تحریم فعلی که طبیعتا نباید کالاهای ساختمانی از خارج وارد می شدند و بازرگانان باید با مسائل مالی مواجه می شدند، فعالان ساختمانی به این مشکل برخورده اند چون مدیری ندارند که به درستی آنها را هدایت کند و دیدگاه های خوبی برای راهنمایی آنها وجود ندارد. در نتیجه یکی پس از دیگری از این حرفه بیرون می روند.

;